[ ŞEM, 2017-09-23 ]   [ BIKE MALPERA DESTPK ]   [ BXE NV BIJAREYAN ]   [ KONTAKT ]   [ INFO ]   [ LGERN & ARŞV ]  
DESTPK
Ne
Nivsar
Kulturmagazn
Hevpeyvn
Kolumnst
Ewrokurd
E-Pirtk
Lteratr
Ziman
Muzk
Foto
Lnk
E-POSTEYA TE
  Nav (Username)  
   
  fre (Password)  
   
   
     
   E-posteyeka n
 bo xwe qeyd bike
 
REKLAM


KOLUMNST 
Tu ne yar , tu neyar
SWÊD, 4/10 2012 Min sernivsara gotara xwe ji pirtka bav xwe Xell Çaan Mradov ya bi sernivsara Gotinn pşyan hildaye. Sala 1968an Komeleya Nivskarn Kurd ya Yektya Nivskarn Ermenstan biryar dab v pirtk ap bike, dewlet j mesrefn apkirin honorara xudan pirtk (herwiha hem pirtkn kurd yn din j) hildab ser xwe, l ew heta niha j ap nebye.

Li jr ez biryara civna Komeleya Nivskarn Kurd li Ermenstan raber we dikim:

Jdera ji protokola hejmara 6an ya sala 1967an ya Komeleya Nivskarn Kurdan ya li rex Yektya Nivskarn Ermenstan

Evan kesan peyivn:

a) Ereb Şemo Şamlov: Nimneyn folklora me yn here baş, ko Xell Mradov ji gel berev kirine, di hla perwerdey, welatparzy, hmansty da xwed qmet bilind in. Bi bawerya min ew hja ne, ko bne apkirin.

b) Casim Cell: Ez wisa bawer im, ko Komeleya nivskarn kurdan gerek ser pirsa apkirin an j apnekirina nimneyn folklora me biryar nede. Em gerek bi wan berhemn efirand va gro bibin hindava wan da biryar bidin, ko nivskaran bi xwe nivsne. Ev kar beşa rohilatzany ya Akadmya Ermenstan ye.

c) Karln Çaan: Heval Xell Mradov demeke dirj e, ko nimneyn folklor berev dike. Û ro ew pirtka xwe ya bi sernav Gotinn pşyan raber me kirye, ko xebateke dagirt ye ji bo xwendkarn kurd pir giring e. Ew pirtk w bibe xemila edebyeta me. Bel, ew hja ye b apkirin.

Paş van kesan xeberdan: Qaax Mirad, Ttal Mradov, Sehd Îbo, Simoy Şemo, Ely Ebdilrehman yn mayn, yn ko gotin, ko ew berhem hjay apkirin ye.

Li ser bingeh van fikiran, civna Komeleya nivskaran biryar kir:

Pşnyar weşanxaneya Hayastan bikin, ko nimneyn ji folklora kurdan ya Xell Mradov ya bi sernav Gotinn pşyan sala 1968an ap bikin.

Serok Komeleya nivskarn kurd (mze) Karln Çaan
Skrtar (mze) Sehd Îbo


Ez niha w pirtk ji bo apkirin amade dikim.

Ez bi xwe zanim, ko ev pirtka folklor ji bo i di dema xwe da ap neb. L ez dixwazim, ko xwendevann me j zanibin.

Dewleta Ermenstan destr dab kurdan, ko di sal da weke 5-6 pirtkn şayr nivskarn kurdn Ermenstan, herwiha yn komareyn Yektya Sovyet yn din ap bike. Em binrin ka me ew firsenda ketib dest me awa bi kar an.

Hinek kurdn berpirsn van karan bona pirtkn xwe nefern nzk xwe ap bikin, yn nivskarn navdar ap ne dikirin. Ji bo gotinn min b bingeh nebin, ez end nimneyan bnim:

Du helbestvann me yn here bi nav deng Frk Ûsiv Şikoy Hesen bne. Piranya berhemn wan di saxya wan da gerek ap bibna, l ap nebn. Eger ne xanima Frk Ûsiv Frdeya Cewar bya, ko van saln daw hem berhemn mr xwe y rehmetlby amade kir da apkirin, gel me w tam bi hunur w nehesya. Pirtkeke Şikoy Hesen j pişt mirina w bi saya hereket ronakbrek welatparz Tosin Reşd hate apkirin.

L iqas nivskarn me hene, ko di saxya wan da pirtkn wan ap nebn, pişt mirina wan j ap nebn, ji ber ko kesn ew amade bikirana, fnanse bikirana tunebn. Yek ji wan Etar Şero ye. Emerk Serdar di gotara xwe ya bi sernivsara Ji bo branna Etar Şeroy rehmet da (http://www.kurdist.ru/index.php?
option=com_content&task=view&id=1019 ) dinivse: Berevoka 4an ya Etar Şero pişt mirina w li weşanxaney winda b ronah nedt.

Em bjin, ko li weşanxaney berpirs pirtkn kurd herdem j yek kes bye hem pirtkn kurd bal w bne. Îcar gotina winda b iqas li v meseley t, ew j hn biryar bidin.

Bal me helbestvanek din y bi nav deng heb Qaax Mirad, ko ji sala 1958an bye cgir serok radyoya Yrvan Xell Çaan, d ra j, heta roja mirina xwe cgir berpirsyar rojnameya Rya teze Mroy Esed. Ew helbestvan me y pşin b, ko tma Kurdistan di nav helbestn xwe da bi kar an yek ji 3 helbestvann me y her bi nav deng b.

Emerk Serdar di gotara xwe ya bi sernivsara Brannn derheqa Qaax Mirad da, ko bi ziman rs ap bye, dinivse: Di dawya sala 1959an ez bjer radyoya kurd bm. Li radyoy 6 kes kar dikirin. Xell Mradov serek radyoy b, Qaax Mirad cgir w b, Casim Cell berpirs sazbendy b, Şikoy Hesen wergervan b, ez Eznva Reşd j bjer bn.

D ra Emerk Serdar Qaax Mirad gelek salan bi hev ra di rojnameya Rya teze da kar kirin. Di eyn gotar da Emerk Serdar dinivse: Rojek Qaax Mirad ha gote min: Emerk, tu zan, kurn min bi kurd nizanin. Ji ber w j ez dixwazim d mirina min ra tu areserkirina hem pirsn bi mrata min ya edeb va girday hild ser xwe.

Emerk Serdar d ra dinivse: Min pişt mirina w hem berhemn w yn apnekir berev kir, pirtka w amade kir, pşgotina w nivs sala 1981 bi nav Min i dt ap kir. L ez dixwezim destnşan bikim ka bi i dijwary min ew pirtk ap kir. Wan deman Casim Cell li weşanxaneya Sovtakan grox da kar dikir ew her tişt dikir, ko pirtka rehmety Qaax Mirad ap nebe. Di navbera min w da şerek rasteqn derket; daw bi saya hereket min heqy, herwiha bi saya helwsta heq ya serokatya weşanxaney, pirtka daw ya Qaax Mirad hate apkirin ( http://amarikesardar.aidonor.com/?p=1138 ).

Lema dibjin: Fileyek xr ji birayek bxr tir e.

Sebebeke din j heb, ko wan pirtkn li ser wan biryara apkirin hatib dayn, ap nedibn. Hinek berhemn ji wan pirtkan pişt end salan, an j dehsalan bi nav hinek kesn din, bi cr xirabkir, ap dibn. Wek nimne, Hecy Cind di pirtka Hecy Cind malbeta w da, ko kea w Frdeya Cewar amade kirye sala 2012an li Yrvan di weşanxaneya Asoxk da daye apkirin, ha dibje: Welle, nava me da tpn awa hene!... erns, nexwez, diz Şikyat kim? Na, nikarim! Bira teslm Xwed bin. Hate bra min, wek yek ro nava nvro Kerr Kulik min kir ser nav xwe. Destana min ya Tl Hemze j. Min tercima (wergera) pom (destan) dab şayr ermen Soxomon Tarons, wek tercima w serrast ke end meh din Tl Hemz xwe di nava nivsarn eyn kes da dt. Em nava xelq da dijn, xerby da, ez zin nadim xwe herim şikyat kim De bira dsa teslm Xwed be!.

Bi dest van berpirsan pirtkn me yn din j winda bne. Wek: kurdzana bi nav deng Margarta Rdnkoy, ko Mem Zna Ahmed Xan wergerandib rs bi pirtkeke cuda dab apkirin, eyn berhem transkrpey ser kurdya kirl kirib, ji Komeleya Nivskarn kurd li Ermenstan ra şandib bona apkirin li weşanxaney winda b.

Şorişvanek Sovyet y bi nav deng heb bi nav Frk Polatbkov, ko naznav Fyodor Ltkn li w kiribn. Ew kurdek Ermenstan b, ji malbeteke bi nav deng malbeta Egt beg. Ew herwiha helbestvanek Sovyet y bi nav deng b, li Sbryay redaktor li kovareke rs ya navdar dikir. Ewqas mezin b, ko dewleta Sovyet pirtk ser w nivsandine ap kirine. Nav gundek kurdan li Ermenstan kirine ser nave w Frk (derheqa w da li vir dikarin bixnin: http://www.pro-podvigi.ru/lytkin/index.html). Xşka w Nr Polatova li Yrvan dima, jina kurd ya pşin b, ko nvrste xilaz kirib. Ew xanima nivskar kurd y navdar Wezr Nadir b. Dema Nr Polatova wefat b, kea Frk Îrna Ltkna ji Moskvay hate Yrvan ser şna meta xwe. Tosin Reşd nzk w b, xwest p ra hevpeyvn bike. Ew bersveke ha da birz Tosin: Ez naxwezim bi kurdan ra bidim bistnim, ji ber ko ber end salan ronakbrek we hate mala me, arşva bav min bir, got ez pişt end rojan vegernim, l heta niha j venegerandye.

Ez gotineke pşyan j ji w pirtk raber guhdarya we bikim: Kurm dar ne ji dar be, zewala dar w tunebe. Em gelek caran ji bo kmanyn xwe her kes rexne dikin, xn ji xwe. Dewleta Ermenstan destra apkirina pirtkan dab, ew kar fnanse dikir, l ji me hinek kes her tişt dikirin, ko pirtkn baş ap nebin, yn xirab ap bibin. Û wan kesana di jyana xwe da gelek pirtkn helbestan ap kirin, l di wan da tu helbesteke hjay qmetkirin tune. Û wana w şev dest ji nivsandina helbestan kişandin, dema Yektya Sovyet hilweşya, fnansekirina berheman nema msay helbestnivsary y di mejy wan da j di eyn şev da hilweşya.

Îro li Tirky j bona pşketin r li ber kurdan vekir ne, l hinek kurd dij derdikevin. Tirk dibjin hn dikarin navn gundn xwe biguhrin bikine kurd, an j navn ber li xwe vegernin, l kurd nakin. Dibjin hn dikarin navn cedayan, dikanan biguhrin, kurd an nakin, an pir hindik dikin. Dibjin hn dikarin navn kurd li zarokn xwe bikin, dsa navn biyan li zarokan dikin.

Bext me l xist, ko di nav ronakbrn me da kesn xrnexwaz ne welatparz pir hindik bn. Bi tevay, ronakbrn me kar pşketina and edebyeta kurd bi serket kirin.

Dibe ko ev gotara min ne bi dil hinek kesan be nerazbna xwe bi gotineke pşyan Pişt miryan an baş, an tiştek na dyar bikin. L gotineke pşyan ya din j heye: Neheq gerek li erd nemne.

-----------------------------------
Nivskar: TÊMÛRÊ XELÎL temur_xelil@hotmail.com
Weşandin: 2012-10-04
Xwendin: 4736
 

KOLUMNN BER   
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval (2016-08-17)
Careke din ser alfabeya kurd-latn (2016-04-24)
Xwedyo, tu me ji dewletnexwezan biparz! (2016-01-27)
Êzdbna kurdan ji Kurdistan zdetir zirar dide Ermenistan (2015-06-29)
Xwez kurd di hindava dijminn xwe de wek ermenyan bna (2015-04-18)
Kovara Wje rexne ji rexneyan hiz nake (2014-12-14)
Kurdn resen bn kurdn reben (2014-10-16)
Xwedy kurmancya dewlemend (2014-09-17)
Bira haya we ji zaneyn nezan hebe (2014-08-12)
Çima tirk li ber dil hinek kurdan ezz e (2014-06-15)
Strann Karapt Xao dikaribn nebna milk gel kurd (2014-04-07)
Ew ji xizmetkirina bo gel xwe lezet dibne (2014-02-06)
Pirtkeke Kemal Tolan li ser zdayety (2013-12-29)
Kadroyn tlvzyonn kurd li ser i bingeh tn hilbijartin (2013-08-15)
Gorgy Xudo serbilindya Ermenistan kurdan b (2013-05-27)
Em ermen bi şrek hatine birndar kirin ji bo branna gelkujya ermenyan (2013-04-24)
Neyariya di kiras welatparzy da (2013-02-23)
Îvan Omer Farzov mrxas binavdeng l b nav b deng (2013-01-18)
Kurdistana Sor (2012-11-22)
Cegerxwn derheqa zdyan dn zdty da (2012-10-28)
PIRSIYARA AKTEL
Li gor qenaeta te bila kurdn Kurdistana Sriyey digel projeya Emerkay yan ya Rsyay bin?
 
Ya Emerkay
Ya Rsyay
  Encamn dengan
 
NERNGEH
 
[kitb] Sun Z: Hunera şer (2016-04-21)
Ismail Beşiki ji kurdan re li ser ermeniyan semnerek da (2013-09-28)
Kurdistan ber serxwebna siyas serxwebna petrol ekonomk lan dike (2012-05-21)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Umt Firat dibje navnşana areserya pirsa kurd ne PKK ye (2008-11-11)
Hro Taleban: Min nedixwest Mam Celal bibe serokkomar Iraq [foto] (2007-05-10)
Alfabeya kurd-latn ji bo ziman kurd ji alfabeya kurd-ereb minasibtir e (2005-11-02)
Ferqa di nvbera ko, ku k de (2005-05-19)
Xewna Mesd Barzan ji başr Kurdistan mezintir e (2005-02-07)
 
REKLAM


KOLUMNST
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval
Tolstoy xelata Nobel
Kurdistaneka serbixwe [ne]cida
Heşt rojn şer xendek I
Em felsefe
Hilbijartinn Kurdistan ez şok kirim
© 19972017 www.nefel.com  |  E-poste: info@nefel.com  |  Powered by Medesoft.org