[ SŞEM, 2017-09-26 ]   [ BIKE MALPERA DESTPK ]   [ BXE NV BIJAREYAN ]   [ KONTAKT ]   [ INFO ]   [ LGERN & ARŞV ]  
DESTPK
Ne
Nivsar
Kulturmagazn
Hevpeyvn
Kolumnst
Ewrokurd
E-Pirtk
Lteratr
Ziman
Muzk
Foto
Lnk
E-POSTEYA TE
  Nav (Username)  
   
  fre (Password)  
   
   
     
   E-posteyeka n
 bo xwe qeyd bike
 
REKLAM


ZIMAN 
Bingehn rastnivsandina kurdiy (kirmanc) pşgotina nivskar
STOCKHOLM, 4/8 1997 Çawa ko rastaxaftin hinerek e, wel rastnivsandin j hinerek e by zanna bingehn rastnivsandin mirov nikare tekstek binivsne ko xwendevan baş bikare fm bike.

Erka bingehn rastnivsandin ew e ko (by bihstina dengan, ton axaftin reftarn gewdey) ramanek bi hem xweseriyn xwe ve, bi rya avan xwendin, bigihne xwendevanan xwendin hsan bike.

Ji bo danna bingehn rastnivsandin, bi gelemper, du fikir an xetn sereke hene: rbazn gramer tradisyon

Hinek ziman, li gor rola ko bje di komek de dilehze qmetek didin bjey dibjin bila ew bje li gor bingehn gramer bn nivsandin. Ziman frans swd Celadet Al Bedir-Xan xwe disprin rbazn gramer. Ew, ji tradisyonan pirtir, li gor gramer difikirin. Bo nimne hevenavan bi hrek dinivsnin.

Hinek ziman j, li gor klaskn xwe yn kevin diin tradisyonan dikin bingeh. Ziman ingilz xwe dispre tradisyonan. Tirk wek ingilzan dikin. Di van zimanan de hevenav heywanan bi hrek, l hevenav grbn mirovan bi girdek tn nivsandin.

Ji aliy gramer spehbna grafka tekst ve bingehn ziman frans, swd yn ko Celadet Al Bedir-Xan bi kar anne ji yn tirk ingilziy tir in. Min j di v pirtk de xwe spartiye rbazn gramer.

Ji ber ko klaskn me yn kevin ne bi elfabeya ziman kurd ya latn hatine nivsandin, em nikarin xwe bisprin wan. Di destn me de, şna klaskan, end kovarn ko Celadet Al Bedir-Xan Kamiran Al Bedir-Xan derxistine hene. Xeta wan j, bi gişt, xeta rbazn gramer ye.

Di dawiya saln heştiy de ez p hesiyam ko di war rastnivsandin de tevilheviyek heye. Hem kovar rojnameyn bi kirmanciy derdiketin wek k nedinivsn her nivskarek/ bingehn rastnivsandina w ziman biyan y ko w/w dizan bi kar tann.

Ji bo tesbtkirin pşniyarkirina hinek bingehan ji kurdiy re, min sibata 1995- dest bi lkolnek kir. Min ewil bingehn rastnivsandina ziman frans, ingilz, swd tirk peyda kirin. Paş j min hem hejmarn Hawar, Ronah Roja Ny bi hrah berav kirin, da bizanim ka Celadet Al Bedir-Xan biray w Kamiran Al Bedir-Xan i bingeh bi kar anne.

Ji min re gelek z diyar b ko Celadet Al Bedir-Xan hema bibje ji % 95 bingehn fransiy bi kar anne. Bingehn fransiy swdiy bi hinek ferqn gelek kiik wek k in. Bingehn tirk ingilziy j bi hinek cidahiyan wek yk in.

Bi v lkoln careka d mezinahiya Celadat Al Bedir-Xan wek zimanzan rewşenbr derdikeve meydan. Digel hinek vederiyan ew di bikaranna bingehan de misteqir e heta niho j min ti nivskar nedtiye ko bingehan wek w serast bi kar bne.

Di v kitb de, hing ji min hatiye, min termnolojiya Celadet Al Bedir-Xan bi kar aniye. Heger min kurdiya termek peyda nekiribe, min navek raveker j re dtiye ji ferhengokan diyar dibe ka me'neyn wan i ne.

Celadet Al Bedir-Xan komek ji bo cmle hevok ji bo yan cmle-ya bi ziman tirk bi kar anne. Pişt Celadet piraniya kurdan dest p kirine ko hevok ji bo herduyan j bi kar tnin. Min wek Celadet kiriye, da ferqa wan diyar bibe.

Herwiha min gihaneka ko-y j wek Celadet nivsandiye. Hem Celadet hem Kamiran heta mirina xwe j ev gihanek wek ko nivsandine. Ji ber ko u di esl xwe de di kurdiy de nne (mirov dikare kwird j binivsne) dengek biyan ye. Miadil w deng di kurdiy de wi ye. Di hinek bjeyan de ev wi pk ve kelay ne bne u (kurd, kuştin, kulav), di hinek bjeyan de j w ketiye i maye (gihan, kirmanc, kirm, hingiv). Ji ber ko o-ya di ko-y de ne ew wi-ya pkvekelay ye nikare bibe u. Pişt mirina Celadet Kamiran bi i away ku belav b ez nizanim.

Heta ko ji min hat, min nimneyn xwe ji tekstn ko Celadet Al Bedir-Xan bi xwe nivsandine, bijartin. Min guhortin di tekstn Celadet bray w Kamiran de nekirin, da xwendevan bizanin ka wan bingehn rastnivsandin awa bi kar anne.

Hjay gotin ye ko Celadet Kamiran ji bo nivsarn xwe navn miste'ar bi kar anne. Hinek ji navn Celadet ev in: Herekol Azzan, Bav Cemşd, Bav Cemşd Snem-Xan, Nrevan, Hawar, Xweyy Hawar, Stranvan Stranvan Hawar. Kamiran j ev nav bi kar anne: Remildar Kevnezan

Min di tekstn ji ziman swd hatn wergerandin de j guhortin nekirin. L bel he tekstn ji tirkiy hatne wergerandin li gor wan bingehn ko min rast dtine hatine nivsandin.

Di ti zimanan de bingehn rastnivsandin sed sed ne wek k in. Bo nimne swd nşandeka jgirtin bi s awayn cida dinivsnin. Bingehn ko min nivsandn ne mitleq in. Digel v yek j ez van bingehan diparzim bawer dikim pişt ko we ev kitb xwend hon d nekarin wek ber binivsnin, hon d bingehn nivsandina xwe, hinek j be, biguhorin.

Dibe ko nav v kitb hinek li we xerb be. Ji ber min bjeya kurdiy tewandiye. Ev şikl tewandina navdr zimanan li hem devern Kurdistan ne bilav e. L bel heger em li gor bingehn gramer bifikirin kurd navdreka m ye ko divt bi -y bt tewandin. D ji we re ne xerb be ko ez bibjim tu heft salan li Ingilterey may te ti ji ingiliziy nekir.

Gava ko mebesta mirov nezanna bjeyek bi ziman kurd be, hing mirov dikare bibje ez bi ziman kurd nizanim nav robotan i ye. L bel heger mebesta mirov ziman bi xwe be, yan mirov ziman yekcar nezane hing divt mirov bibje ez kurdiy nizanim. Çawa ko hon dikarin bibjin kurdiya min ne baş e wel hon dikarin bibjin ez kurdiy nizanim. Di herdu awayan de navdr hatiye tewandin.

Wek ko we li jor ferq kiriye, carinan ez dibjim kurdiy carinan dibjim ziman kurd. Wext bjeya kurdiy dikeve pey bjeya ziman hing dibe rengdr nayt tewandin.

Rastnivsandina hokeran, rengdran, lkeran, daekan h.d. j gerek bn lkoln kitb li ser wan bn nivsandin. Ji bo ko kitba min bi ebat qewarey xwe ve gelek mezin nebe bi hsan hem kes bikare kelk j bibne min xwe li wan neda.

Ji aliy raandin dabeşkirin ve kitba min fitrmek e ji du kitbn ingilz didoyn swd: The Chicago Manual of Style, The Cambridge Handbook for Authors, Editors, and Publishers, Svenska skrivregler Typografisk handbok

Ber v pşgotin xilas bikim divt ez ji Mirad Ciwan Remz Kerm re spas bikim ko ber hem kes kitb bi diqeteka hr xwendin pşniyarn xwe ji min re gotin. Skolverket nisxeyeka kitb ji ar kesan re - Firat Cewer, Mirad Ciwan, Remz Kerm Hesen Met - hinart paş j di pnc gulana 1997- de semnerek kir. Ez gelek spasiya beşdaran dikim ko xwe ji rexneyan venedan bi nrnn xwe yn hja arkariya kitba min kirin.

Newzad Şikr xelk Behdnan e li Ensttya Lengwstk ya Ûnversteya Stockholm doktoray di heq ziman kurd de dike. Ber ko kitb bidim ap w bi avn lektorek jhat ew xwend pşniyarn xwe pşkş min kirin. Pir spas ji w re.

By arkariya karmendn Skolverket - Erik Röjestål Maj Beijer - d derxistina v kitb gelek zehmet bya. Herdu j hjay spas pesindan ne.

Digel arkariya hem kesn ko keda wan di nivsandin- amadekirin- derxistina v kitb de hey, kitb bi km zdehiyn xwe ve esera min e lewra berpirs w ez im ne tikes e.

Stockholm, 4- tebaxa 1997-
Arif Zrevan

-------------------------------------

ARIF ZÊREVAN 27- kanna paşiy sala 1965- li Kurdistan hatiye dinyay w di ber xwendina xwe ya nv lsey re li nik bab xwe dersn gramera ziman ereb, heds tefsr xwendiye.

Ew, lona 1986-, 21-sal, wek mişext ye Swd li wder bi cih bye. W Faklteya Rojnamevaniy li Ûnversteya Stockholm xilas kiriye paş j salek li televizyona Swd, Sveriges television, xebitiye.

Ev kitb berhema w ya pşiy ye ko dikeve dest xwendevann kurd.

-----------------------------------
Nivskar: ARIF ZÊREVAN
Weşandin: 1997-08-04
Xwendin: 12898
 

ZIMAN   
Gelo ez bm yan bihm? (2012-11-27)
Ziwan dyalekt kurd (2012-07-13)
Duziman (2011-01-02)
Ji kurdya tirk ber bi kurdya kurd ve (2010-10-28)
Bengi Yildiz: Li Kurdistan ziman yek y resm d kurd be (2010-10-12)
Ziman bingeh nasnameya kurd ye (2010-05-05)
Şovenzma soran efsaneyn w (2010-03-24)
Alfabeya Celadet Bedir-Xan bye smboleka netewey (2009-10-05)
[diyom] Mirov banqey dişelne yan j banqey taz dike (2009-06-24)
Rastnivsandina veqetandekn ziman kurd tewangn wan (2009-02-27)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Homer Dizey malik li dihokiyan şewitand Kurdistana Iraq Îran ji soraniy re (2008-11-12)
Çima Carbekir ne Crik? (2008-01-02)
Ziman gird = mezin bo hem kurdan (2007-12-04)
Yeknetewebn ne bi ziman yekgirt ye (2007-11-26)
Ziman qels tune ye kurd/a qels heye (2007-10-10)
Kurmanc zimanek NRy ye (2007-05-03)
Bibliografiya nivsarn li ser ziman kurd (2006-02-22)
Koka ziman kurd (2006-02-08)
Îdiayn Ferhad Şakel bbelge nezanist ne (2005-11-20)
PIRSIYARA AKTEL
Li gor qenaeta te bila kurdn Kurdistana Sriyey digel projeya Emerkay yan ya Rsyay bin?
 
Ya Emerkay
Ya Rsyay
  Encamn dengan
 
NERNGEH
 
[kitb] Sun Z: Hunera şer (2016-04-21)
Ismail Beşiki ji kurdan re li ser ermeniyan semnerek da (2013-09-28)
Kurdistan ber serxwebna siyas serxwebna petrol ekonomk lan dike (2012-05-21)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Umt Firat dibje navnşana areserya pirsa kurd ne PKK ye (2008-11-11)
Hro Taleban: Min nedixwest Mam Celal bibe serokkomar Iraq [foto] (2007-05-10)
Alfabeya kurd-latn ji bo ziman kurd ji alfabeya kurd-ereb minasibtir e (2005-11-02)
Ferqa di nvbera ko, ku k de (2005-05-19)
Xewna Mesd Barzan ji başr Kurdistan mezintir e (2005-02-07)
 
REKLAM


KOLUMNST
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval
Tolstoy xelata Nobel
Kurdistaneka serbixwe [ne]cida
Heşt rojn şer xendek I
Em felsefe
Hilbijartinn Kurdistan ez şok kirim
© 19972017 www.nefel.com  |  E-poste: info@nefel.com  |  Powered by Medesoft.org