[ SŞEM, 2017-09-26 ]   [ BIKE MALPERA DESTPK ]   [ BXE NV BIJAREYAN ]   [ KONTAKT ]   [ INFO ]   [ LGERN & ARŞV ]  
DESTPK
Ne
Nivsar
Kulturmagazn
Hevpeyvn
Kolumnst
Ewrokurd
E-Pirtk
Lteratr
Ziman
Muzk
Foto
Lnk
E-POSTEYA TE
  Nav (Username)  
   
  fre (Password)  
   
   
     
   E-posteyeka n
 bo xwe qeyd bike
 
REKLAM


KOLUMNST 
Jiyaneka bohemyanst ji bo bextewariy
STOCKHOLM, 10/11 2014 Odeyeka bik li serban avahiyeka kevin, li taxeka dewlemendan li bajar Pars. Çar gencn feqr bi hev re w odey kir dikin. Di w odeya sar de, carinan b şv birs radizin l bel jiyaneka şad dibnin.

Di navbera feqr dewlendiy, hviyn bilind realteya dijwar de, byern Jiyana bohem ya nivskar elman-frans Henri Murger (18221861) bi kontrastn balkş desp dike.

Pirtka Henri Murger ne li gor norm pvann roman ye, ew bhtir nzk kurterokan e, l bel girdanek di nvbera naverok byeran de heye. Hj Murger pirtka xwe nedab ap di kovarn edeb de belav b. Hing derhner Thodore Barrire j hinek beşn w yn bijare wek şano nşan da.

Jiyana bohem li ser hev wek pirtk di despka sala1851- de belav b. L bel pirtka Henri Murger navdar neb heta ko muzsyen tal y naskir Giacomo Puccini kir avkaniya operaya xwe.

Puccini operaya Jiyana bohem cara yek sala1896- li Torino li Îtalyay du salan pişt hing li Pars nşan da. Spehtahiya sehneyn Puccini, away dekorasyon ronahiy, tabloyn Claude Monet, Édouard Manet yn impressiyonsm ko w hing zde populer bn an ber avn xelk. Puccini bi musk naverokeka modern ne ten tişteka n guhert di droka operay de afirand, l bel opereya w b yek ji sedemn ko bohemyanzm wek tgeh, raman stleka taybet ya jiyan li seranser dinyay belav b.

Bohemyanzm di huner lteratur de b tevgerek avkaniyeka afirandin l bel bohemyanzm i ye ji k hat.

Bohemia bi xwe hermeka Çekistan ye, ji ber taybetmendiya cih w, b wek pirek di navbera rojhelat rojavay Ewropay de. Di despka sedsala nozdeh de, dema ko romn Macaristan Romanyay ber xwe dan Fransay welatn d yn rojavay Ewropay li Bohemiyay kom dibn ji w der rya koberiya drdirj dewam dikir. Ango Bohemia ji bo wan cihek bhnvedan b ti tkiliya wan ya yekser bi w herm ve neb, wisa j gelekan li Fransay texmn dikir ko xelk Bohemyay ne bi w nav hatin nasn.

Frans bn heyran miletek b welat, b erd xan. Jiyana xwe hemiy di koberiy de dibhirnin. Çawa mirov dikare di nva hewqas feqr belengaziy de kfxweş be, stranan bibje bextewariy li derdora xwe belav bike. Cilbergn rengn, keziyn dirj, avn tar, nrnn kr beşişnn jidil. Ev wneya romantk ko gelek caran tevl fantaz xeyalan j dib, ji hunermend, helbestvan nivskaran re b avkaniyeka lham.

Perşaniya Henri Murger ji ya roman ne dr b, malbata w di sedsala hejdeh de ji feqriy kober b ji Elmanyay Pars. Bab w dirnkar terz b, l ji ber ko kar dirn pir km b, nobedariya taxn dewlemendan dikir. Murger dema ko dest ji dibistan berda alkariya bab xwe kir pazdesal b.

Murger di rya kar bab xwe de, jiyana halxweşan ji nzk ve nas kir, tkiliya w bi zarokn wan re b hd hd tevl aktvteyn wan yn huner edeb j b. Henri Murger pirtk ji hevaln xwe yn dewlemend deyn dikir dixwend.

Murger rojn xwe li taxn dewlemendan diborand, varan li mala xwe ya feqr diraza. Kontrastn herdu dinyayn jihevcuda avn Murger li gelek tiştn n vekir asoyn w berferehtir kir. Murger bi Jiyana bohem snorn di navbera tebeqeyn civat de şikand. Wneya mirov feqr ya tradsyonel cilbergn qetiyay seravn xemgn bi dewlemendiyeka mezin ya hestn mirovane şwe kir.

Romana navdar Les Misrables yan "Mirovn perşan" ya Victor Hugo j bi rhek bohem hatiye nivsandin. Hugo di romana xwe de ber ronahiy dide ş jann hejaran. Les Misrables zdetir pnc film şano j bn gelek xelat wergirtin.

Bi tesra huner literatr, ramann bohem di civat de, nemaza di nv nifşn genc de belav b. Feqr j b bijareyeka dilxwaz, feqr ne ten bperey ye, l bel rizgarbna ji qeyd tradsyonn halxweş esilzadeyan e ko di civata frans de pvan şaristaniy ye. Gelekan dest ji malbatn xwe yn dewlemend berdida, ji tradsyonn wan rizgar dikir di nva zehmet jann feqriy de li wateyaka jiyana xwe digeriyan. Cilbergn roman j tevl fantaziya rojavayyan b stla cilbergn bohem j b.

Bohemyanzm wek tevgereka huner edeb pişt şer chan y yek vemir winda b, l bel raman, hest rh bohemyanzm di jiyan de dewam dike. Ten tgeh tn guhertin l mirov pwstiyn w z-bi-z nayn guhertin.

Henry Murger dibje mirov hj genc, ber ko bikeve bin bar perpisyariyn giran yn jiyan de, divt peryodeka bohem bij. B qeyd stres b berpirsyar, ten bila ne birs be,wek d awa kfa w dixwaze bila bij ti hesretan di dil xwe de nehle. Henry Murger dibje gencnyeka wisa azad trtecribe mirov ji aliy pskolojk ve rehet dike, dewlemendiyeka mezin dide hest kesayetiya w, ko paş di jiyana xwe de bi ser dikeve bhtir bextewar dibe.




-----------------------------------
Nivskar: RINDÊ ÇAÇAN rindecacan@gmail.com
Weşandin: 2014-11-10
Xwendin: 14350
 

KOLUMNN BER   
Tolstoy xelata Nobel (2016-12-12)
Virginia Woolf xatirxwestina di robarek de (2016-10-09)
George Orwell rast an ep (2016-07-07)
Hesen Met nivskar ş (2016-02-24)
Emerkaya zdedndar sekuler (2015-11-14)
Rs li Milan Kundera Kundera j li welat xwe digere (2015-05-10)
Bajar roman hevdu ava dikin (2015-01-11)
Dengbjn kurdan troubadourn ewropiyan (2014-09-21)
Di lteratur de dubendiyeke siyas Pasternak Joyce (2014-06-03)
Reklam dikare xewnn mirov j bifiroşe (2014-04-13)
Felsefe jiyan (2013-11-16)
Kurd frisn rojhilat ne (2013-10-11)
Hza axaftin (2013-08-19)
Emil Cioran li ser kimt bhviy (2013-05-30)
Li gor Renan kurd her kurd in (2013-03-09)
Elinda Pars ya romantk George Sand (2013-02-14)
Fris Karl May (2013-01-25)
Wjevan jann pskolojk (2012-10-08)
Vejiyan (2012-03-29)
Felsefe evndar (2012-03-10)
PIRSIYARA AKTEL
Li gor qenaeta te bila kurdn Kurdistana Sriyey digel projeya Emerkay yan ya Rsyay bin?
 
Ya Emerkay
Ya Rsyay
  Encamn dengan
 
NERNGEH
 
[kitb] Sun Z: Hunera şer (2016-04-21)
Ismail Beşiki ji kurdan re li ser ermeniyan semnerek da (2013-09-28)
Kurdistan ber serxwebna siyas serxwebna petrol ekonomk lan dike (2012-05-21)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Umt Firat dibje navnşana areserya pirsa kurd ne PKK ye (2008-11-11)
Hro Taleban: Min nedixwest Mam Celal bibe serokkomar Iraq [foto] (2007-05-10)
Alfabeya kurd-latn ji bo ziman kurd ji alfabeya kurd-ereb minasibtir e (2005-11-02)
Ferqa di nvbera ko, ku k de (2005-05-19)
Xewna Mesd Barzan ji başr Kurdistan mezintir e (2005-02-07)
 
REKLAM


KOLUMNST
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval
Tolstoy xelata Nobel
Kurdistaneka serbixwe [ne]cida
Heşt rojn şer xendek I
Em felsefe
Hilbijartinn Kurdistan ez şok kirim
© 19972017 www.nefel.com  |  E-poste: info@nefel.com  |  Powered by Medesoft.org