[ SŞEM, 2017-09-26 ]   [ BIKE MALPERA DESTPK ]   [ BXE NV BIJAREYAN ]   [ KONTAKT ]   [ INFO ]   [ LGERN & ARŞV ]  
DESTPK
Ne
Nivsar
Kulturmagazn
Hevpeyvn
Kolumnst
Ewrokurd
E-Pirtk
Lteratr
Ziman
Muzk
Foto
Lnk
E-POSTEYA TE
  Nav (Username)  
   
  fre (Password)  
   
   
     
   E-posteyeka n
 bo xwe qeyd bike
 
REKLAM


KOLUMNST 
Felsefe jiyan
Felsefe ro ji kordorn unversteyan derketiye
 
SWÊD, 16/11 2013 Sala 1992- Marc Sautet hevaln w mamostayn beş felsefey li unversteya Pars biryar da ko her sibeha roja yekşem li qehwexaneyek bicivin, demeke xweş bi hev re bibuhirnin minaqeşeyn felsef bikin. Marc Sautet hevaln w bala xwe dan ko mişteriyn w qehwexaney di heman dema hebna wan de zde dibin.

Gelek kes dihatin da guhdariya wan bikin, paş hd hd tevl minaqeşeyn wan yn enteresan dibn ji ber bala xelk dikişand. Aktvteya Marc Sautet hevaln w b weke tevgerek, nav qehwexaneya wan j b Qehwexaneya felsef.

Ber felsefe li mektebn ewrop temayeke bingeh b, ro di nav evqas teknolojiy de xwendekar w dr pirsgirkn xwe yn rojana dibnin. Dersa felsefey hd li mekteban nemaye hebna w di sinor hinek unversteyan ten de maye. Mamosteyn felsefey li wan dezgehn hindik j bi zehmet li ber xwe didin telebeyn wan roj bi roj kmtir dibin. Felsefe weke temayeke luks aloz ya kesn akademsyen entelektuelan tt nas kirin, dibe ko zehmetiya w j yek ji sedemn ko telebeyn w xwe j dr dixin be.

Profesor frans Luc Ferry xebat dike da asteng li ber tgihiştina felsefey nemnin. Luc Ferry yek ji feylesofn njen y naskr ye di dema Jacques Chirac de wezr perwerdey b li Fransay. Ji bo ko genc b zehmet j fm bikin ew teoriyn felsef bi stleke rehet hsan rave dike. Luc Ferry pirtkn xwe diyar hers ken xwe hem gencn wek wan kirine.

Ne hsan ye ko mirov felsefey terf bike. Luc Ferry dibje heta niha j hn terfeke hevbeş ya felsefey nne. Hinek dibjin felsefe zanista ko mirov fr azadiya aqil raman, serxebna rexne rexnelixwegirtin dike ye, hineke d j dibjin felsefe hunera hizirkirna objekv ya aqilane ye.

Mirov ji roja ko hatiye ser ry v erd ve li wateya jiyan hebna xwe digere. Terfn felsefey i bin j, ew di encam de projeyeke jiyan ye, an j bi gotineke d ew rya are- lihevragirtina jiyana mirov ye. Lewra di v war de dn felsefe bi awayek dibin rikebern hev. Di projeya dn de bextewariya axret j heye, l di ya felsefeya nedn de bexewariya w ya li ser erd ye.

Di jiyan de tirsa her mezin ya mirovan mirin e. Feylesofn Ynanistana kevin dibjin felsefe mirov fr mirin dike, ango fr qeblkirina mirin dike, l bel profesor Luc Ferry dibje ya baş ew e ko mirov bibje felsefe mirov fr jiyan dike. Mirin qedereke bare ye, jiyana mirov tej byern nexweş karesat e. Heger mirov mirin weke beşeke jiyan qebl neke d ticar nekare bextewar bij. Brbaweriya felsef ewlekariya ruh ji mirov re peyda dike.

Li gor Luc Ferry s aliyn felsefey hene: Yek j teor ye ew j ramann li ser w yek ne ka msterya unversum jiyan i ye. Aliy didoy j pratk e, ango aliy exlaq ye ka xr şer i ye, ka mirov i awa bike da jiyan rkpktir humantir bibe. Aliy sisiy j y felsefey krahiya raman ye, divt mirov hertim amade be ko ji bo pirsgirk astengn jiyana xwe areyan bibne.

Yan pwstiyeke mezin bi felsefey heye. Jiyana modern mirov dr hev xistine, hestn tentiy zde bne, mirov biriy nzkah germahiya tkiliyn sosyal in. Qehwexaneyn felsef bn derfeta ko mirov l raman, tirs pirsn xwe parve bikin.

Jinek li Qehwexaneya felsef got, heta ko jiyan hebe, tirs pirsn mirovan j d her hebin. Felsefe hd ne ten ya mirovn akademsyen e, ew ji zindana analzn zehmet derket b ya her kes. Qehwexaneyn felsef bn tradsyoneke populer, li gelek bajarn mezin belav bn.

Tişteke balkş ew e ko hebna felsefey li dezgehn xwendin km dibe l bel di heman dem de di nv civat di nv xelkn normal de ji n ve populer dibe. Xelk by kursiyn unversteyan bi germah li felsefey vedigerin.

Lkolner human science Jack Damyant salek li qehwexaneyn felsef geriya, xwe nzk xelk kir tevl minaqeşeyn wan b, di encam de dtinn xwe di lkolnek de belav kir. Tişta ko bala Jack Damyant kişand ew b ko piraniya mişteriyn wan qehwexaneyan mirovn unverstexwend bn, l bel hejmarek ji karker mirovn kmxwend j hebn. Hejmara jinan ji ya mran zdetir b.

Ji ber girtina beşa felsefey li gelek unversteyn ewrop, xemgniyeke mezin b. Wezaretn perwerdey rewşa n wek problemeke cid dibnin aktv li areyan digerin. Feylesof pedagog dibjin are li nik zarokn bik e. Aristoteles digot felsefey bi pirsn zarokan desp kiriye, feylesof frans y njen Michel Onfray dibje her zarokek feylesofek e, l dema mezin dibin km ji wan wek xwe dimnin.

Zarokxaneyn felsef weke hewldaneke despk li gelek welatn ewrop belav dibe. Li Stockholm j ber salek zarokxaneya felsef veb, heger bi ser keve d li hem herm bajarn d yn Swd belav bibe. Derfeta pirs diyalog ji bo zarokn ar- pncsal dike, pedagojiya w li gor prensb metodn felsef ye.

Li Fransay filmek dokumenter li ser zarokxaneyn felsef belav b. Zarokn ar- pncsal bersiva pirsn wek ka mirin, hezkirin azad i ye bi fantaziyeke berfireh speh didin. Helwst nrnn xelk di heq zarokxaneyn felsef de gelek poztv in. Di film de, tişta mirov dibe heyran w ew e ko zarok baş guhdariya hev dikin, ji nrn tbniyn hev yn cida re rz digirin ko gelek caran li nik mezinan j peyda nabe.

Feylesof Andr Comte-Sponville tevl xebata Luc Ferry b. Pirtkn w gelek populer in. Jostein Gaarder y norwec Luciano De Crescenzo y tal j dan ser rya fransyan, herdu j pirtkn xwe bi stleka gelek enteresan dinivsnin. Jostein Gaarder droka felsefey wek rok nivs, Luciano De Crescenzo j bi awayeke sivik behsa droka feylesofan teoriyn wan dike. Pirtkn wan zde tn firotin. Feylesofn njen bi berhemn xwe yn balkş, entereseya nifşn n ji felsefey re hişyar dikin

Felsefe ne ten asoyn mirov berfereh dike, l bel mirovan ji problemn wan yn pskolojk j xilas dike. Pskologan ber xwe dane felsefey w wek metodeke lac bi kar tnin. Floterap metoda n ye, di şona ko mirov nexweş an j y xwedproblem, wek monolog ten ji pskolog xwe re biaxive, pskolog w hestn hevaltiy nzkahiy li nik w dike da nexweş bi rya diyalog dil xwe veke hem kul derdn xwe bibje.

Piştgirn floterapiy dibjin felsefe di koka xwe de derman ruh ye. Feylesofn dema antk j weke pskologn dema niho bn. Floterap ev ber end salan e ko li Emerkay bi kar tt, l bel li Ewropay n ye, minaqeşe j li ser pir e hj nebye metodeke ferm.

Hersal, pncşema sisiy ji meha yazdeh ko sal dikeve 21- meha 11- roja chan ya felsefey ye. Ji bil semnern ko li hem bajarn mezin pk tn gelek kes w roj li gor xwe proz dikin. Mirov ko ji tentiy hez dikin diin ser girek, li xwezaya dora xwe dinrin di xewn xeyalan de ji dinyay hemiy dr dikevin. Ev bi xwe j felsefeyeke jiyan ye.

Yan j di serma, mij, berf barana zivistan de digel hevaln xwe yn nzk li qehwexaneyek bicive bi fincaneke aya germ re ruh dil xwe bi axaftineke felsef germ bike.

-----------------------------------
Nivskar: RINDÊ ÇAÇAN rindecacan@gmail.com
Weşandin: 2013-11-16
Xwendin: 19474
 

KOLUMNN BER   
Tolstoy xelata Nobel (2016-12-12)
Virginia Woolf xatirxwestina di robarek de (2016-10-09)
George Orwell rast an ep (2016-07-07)
Hesen Met nivskar ş (2016-02-24)
Emerkaya zdedndar sekuler (2015-11-14)
Rs li Milan Kundera Kundera j li welat xwe digere (2015-05-10)
Bajar roman hevdu ava dikin (2015-01-11)
Jiyaneka bohemyanst ji bo bextewariy (2014-11-10)
Dengbjn kurdan troubadourn ewropiyan (2014-09-21)
Di lteratur de dubendiyeke siyas Pasternak Joyce (2014-06-03)
Reklam dikare xewnn mirov j bifiroşe (2014-04-13)
Kurd frisn rojhilat ne (2013-10-11)
Hza axaftin (2013-08-19)
Emil Cioran li ser kimt bhviy (2013-05-30)
Li gor Renan kurd her kurd in (2013-03-09)
Elinda Pars ya romantk George Sand (2013-02-14)
Fris Karl May (2013-01-25)
Wjevan jann pskolojk (2012-10-08)
Vejiyan (2012-03-29)
Felsefe evndar (2012-03-10)
PIRSIYARA AKTEL
Li gor qenaeta te bila kurdn Kurdistana Sriyey digel projeya Emerkay yan ya Rsyay bin?
 
Ya Emerkay
Ya Rsyay
  Encamn dengan
 
NERNGEH
 
[kitb] Sun Z: Hunera şer (2016-04-21)
Ismail Beşiki ji kurdan re li ser ermeniyan semnerek da (2013-09-28)
Kurdistan ber serxwebna siyas serxwebna petrol ekonomk lan dike (2012-05-21)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Umt Firat dibje navnşana areserya pirsa kurd ne PKK ye (2008-11-11)
Hro Taleban: Min nedixwest Mam Celal bibe serokkomar Iraq [foto] (2007-05-10)
Alfabeya kurd-latn ji bo ziman kurd ji alfabeya kurd-ereb minasibtir e (2005-11-02)
Ferqa di nvbera ko, ku k de (2005-05-19)
Xewna Mesd Barzan ji başr Kurdistan mezintir e (2005-02-07)
 
REKLAM


KOLUMNST
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval
Tolstoy xelata Nobel
Kurdistaneka serbixwe [ne]cida
Heşt rojn şer xendek I
Em felsefe
Hilbijartinn Kurdistan ez şok kirim
© 19972017 www.nefel.com  |  E-poste: info@nefel.com  |  Powered by Medesoft.org