[ PNCŞEM, 2017-09-21 ]   [ BIKE MALPERA DESTPK ]   [ BXE NV BIJAREYAN ]   [ KONTAKT ]   [ INFO ]   [ LGERN & ARŞV ]  
DESTPK
Ne
Nivsar
Kulturmagazn
Hevpeyvn
Kolumnst
Ewrokurd
E-Pirtk
Lteratr
Ziman
Muzk
Foto
Lnk
E-POSTEYA TE
  Nav (Username)  
   
  fre (Password)  
   
   
     
   E-posteyeka n
 bo xwe qeyd bike
 
REKLAM


LTERATR 
 [ KURTEROK ]   [ PAREROMAN  [ REXNE  [ HELBEST
fiogf49gjkf0d
Hec Mihemed Eliy Qelşo
(Radiyellah teala enh)

L awa, malava! Qey xort niha j bera xort in. Ferz e ew wisa dibjin. Xortan xortaniya heyama me b.

Ez xortek sivik h ardeh sal bm. Ji efendiy xwe re bjim, min h n dil girtiye, beng me, dman ji nav ser min dikişe. Eyş, de Xwed j raz be, keikeke wisa delal xweşik e ko winda bibe temam ke bk v ebra me di mizgna w de dernakevin. L qza ker r nade min. Tew li siya min j nanihre. Ez tnim har bibim. Çawa ez ko ez bim, Mihemed Eliyo bim dil xwe bikim ev kafirbava ha xwar nebe li siya min nenihre? Ev efendiyn ha cahil in p nizanin, Mel min delal! L te ji bavkalan bihstiye. Zeman me, wek v zeman ne berdberdan b: Eyb şerm heb, fed heb, hcab heb. Êh min j ji kal rsipiya, ji der cranan şerm e. L di nav dil xwe de diqaqijim. Çi bikim i nekim? A ko min ned, wele rabm ji bona sosreta giran min por xwe berda. Por min dirj b, b kez. Du keziyn dirj, ha bi qas zendik min str ji paş re dihatin li bin qorika min diketin. Mr, jin, kal, pr digotin: Mihemed Eliyo lawo ev i hal e li te qewimiye? Te em hetikandin, bes e, şerm e d por xwe jke. Tu zilam , por xwe wek y zilaman bike. Min ser xwe dihejand di ber xwe de dibişirm, guh nedida wan dim.

Bihar e H gund gişt di hundiran de radizn, derneketine ser xaniyan, l ji kerb wehcan tebata min nay; ji bona hema sirf bhna w qza ker were min derdikevim li serban xan radizm. Xwed tu ew Xweda y l gav tu ne ew gav : Şevek, du par şev ye parek maye; carek bi deng hwirza gundiyan bi xwe şiyar bm. Min guh xwe day ko ji newala jrn a biniya gund deng qjn helahela gundiyan t. Min ji xwe re got: Hela hela Xwed xr ke, ev hinekan avtin ser gund talan kirin, ev i b? Wele hedin bi min neket hema sivik rabm min xwe di xaniy du tebeq de avt xwar li lama gundiyan, ber bi aliy newal bi bazdan m. H min riya xwe bi nv nekirib , elhemdllah hewar xr b, gund zivirn, em rast hev hatin. L i? K rast min dibe kenek p digire, dikene dibje hela bala xwe bidin, hela l binrin! Hing ez dibjim kuro lawo i biye, hn ima dikenin? Ew btir bi min dikenin. Êh damara hrs j damareke ps e, Mel min. Wele ez hatim hrs, min av xwe girt dev xwe vekir ko tu avahiyek ji wan re nehlim, rsipk hema dest xwe dan ser dev min gote min: Mihemed El, berxik min, ika li ser mil xwe bizivire binre! Ez li ser mil xwe paşve zivirm min bala xwe day; wey la malik tu xera neb! bangeran (lox) qirasey giran ser xaniy me, bi herd keziyn min ve li ser pişta min hişk negirday ye?.. Ez di ber xwe de bişirm, himmm! Welahn Xwed ev, huner w qza ker y Eyş ye. Gund hatin ko vekin ji ser pişta min deynin, min got: Na! Li ber dest Xwed ehd wehd be, ev fhln w qza ker ne, w awa bi wan dest xwe yn nazik hatiye bi keziyn min ve girdaye, herwisa j hetan ko ew ney dsa bi wan dest nazik veneke, ew ev bangeran a wisa li ser pişta min bi van keziyan ve girday bimne.

L Mel min delal! Di zeman me de xort hebn, hikm xorta heb. Dr ji civat xort niha j ji xwe re dibjin em xort in me xortan dt , te got qey bera ew j xort in.

Hec Mihemed Eliy Qelşo (radiyellah teala enh) v serphatiya xwe ji me re di civata li dikana Mele Mehmd de digot.

Rojek ji rojn Payiza paşn a 1966 an b. Pişt ji xwendegeh derketin, me serk li qehwexan xistib, di pey de ez Fikr Xoce hatibn aliy arşiya jrn. Bawer dikim j re tiştek kirn lazim b. L li ber dikana Mele Sacid -ku Mele Mehmd li nik dixebit- Mele Mehmd em vexwendin:

Mal avano! Ma dil we di ber aya me re nay. Welleh hema ji min tir kerat be j ji bna xatir div hun min neşiknin.

Mele Mehmd hevalek me y hem dilovan hem j dilzz b. Ji bona neşikandina dil w em derbas hundir dikan bn. Em h baş bi cih bbn-nebbn Mele Sacid j hat.

Pişt bi c kirina me, Mele Mehmd derketib ber der camrek din j bi w zarşrn karoziya xwe anb hundir bi me dab nasn. Ew camr -himet bereket hazir be- ew zat b: Hec Mihemed Eliy Qelşo.

Di pey kfxweşdayina hevdu, Mele Mehmd; bi awak taybet ya xwe, gotin anb ser bikr an bkriya xortn royn ji cenab w hal xortn zeman xortaniya w pirs b. Li ser xwestina Mele Mehmd Hec Mihemed El dest p kirib ev serbriya xwe ji me re gotib.

Pişt ko Hec serphatiya xwe qedand, Mele Mehmd got:

Maşelah subhan ji Xwed re. Ew bangeran qirase y giran ko meriv p xan digerne li ser pişta te bi keziyn te ve girday, bi w hal te ji serban xan xwe avt heta newal bazday y, gelo qet p nehisiyay ko way giraniyek li ser pişta te ye, ya j giraniyek bi ser te ve daleqand ye? Te qet tdernexist ?

Hec bişir got:

Camr tu merivn ber yn niha dik yek? Xortn zeman me bi şipil bn, jhat bn, bi destek bangeran radikirin. Yn niha sistopisto ne, zilhimok ne. Ser sib hetan evar di kue poxang qeseb de wek hevr tirş bi hev de tirş dibin. Di wext me de ref nr heb, kevir qewet heb, topenan heb Ka tebat bi me diket?

Fikr xoce bi teqilandin j pirs:

Nrvanek awa by Hec?

Hec pirsa wi li c nehişt. B dudiliyek bike bersv da:

El axa - ev El axay me- nrvanek bhempa b, di wext xwe de. Em j gundiy w bn. Hema wext ko nr hebiya ew ji bajr bihata , tev gundiy ko bi nr emel dikirin bina nr. Êh qoce El axa ye Mrik mezin e, bi tena ser xwe die derek? Himin ew p re ji maql hakiman end kes hebin. Dsa bi w away carek hat gund. Bi xwe re j uzbaş end mamr efend anne. Êvar li dwan gote me: Karbar me bikin em sib herin nr. Wele ser sib ji w ser de ez j rabm, min hesp xwe hazir kir m ber deriy koşk. El axa mvan j rabbn. Pişt ko xurniya xwe kirin, nrvan bi r ketin. Êh nrvan j bera nrvan bn; bi tifingn desta her baş, bi drebn Xulam taj berdan em ketin r. Ez j dredr li pey wan im. Te d eyb e ko meriv şerefa mezin maqlan nexasim a mvann wisa bişkne. Wele ji ser siba Xwed heta pişt esira dereng El axa mvan qewta nrvanan; ha ew newal li min ha ew gaz li te, ha ev mit li min ha ev mesl li te bi gera li pey nr efter bn, betiln. Betiln j li w der bihle, li ber xwe j dikevin. Ewend nrvann bi navdeng ko b nr bizivirin ser kevaniyan, de dr ji Ax rreş ye, rreşiya giran e. Êh i bikin? Rebena sihtiya xwe kirin. Wele tam qewl xwe dan ko bizivirin gund bi siwar kişiyam pş m li ber El axa sekinim, min patek day got: Ez xulam we dora xwe kir, vca dora min e. Bi Reb izet kim her b nr em şev nezivirn bi ser kevaniyan de. El axa gote min: Kuro lawo te ne tifing e, ne ek slahek ye, tu y bi i nr bik? Min got: Ez xulam haziran im, Mihemed Eliy deldn im. Ev kar min e, ş we p neketiye. Wele min ber ser hesp xwe li ba xist da xar. Di dest min de şivek heye ko ser digihje erd. Wele min şiva xwe rakir geh li rast geh li ep, geh li v tmik geh li w kem dixim, bi her daweşandina şiva min re ya cotek kew hema dibjin pirr bi hewa dikevin dikevin erd ya j kroşkek hildipetike li ser pişt dikeve. Ko taj pejn hilann dane d min nrvan j dan pey tajiyan. Wele di nava bskek de d xurcn serpişt hespn siwaran ji nra min a ji kew kroşk rawiran nehat hilann. Êd min got: Axa! ji min ew qas, d ro ew end bes e. Wele em zivirn gund, zariyan ew şev kfa gur pr kirin.

Çima ya j awa b nizanim, Mele Had hat ber dikan selav li me kir, me pirsa hevdu kir. Di pey de ji me re got:

Çi ye we guh xwe daye v Qelşo kra vira, ji we re i vir dike?

Min ji Mele Had hez dikir, l bi rast ez ji v gotina w aciz bm min got:

Haşa ew i behs e? Em ji xwe re suhbet dikin.

Mele Had zivir dikana xwe. Hec Mihemed El di ber xwe de got: Ji periya wel, ji weliya xwel. Heyf e ko ji yek mna Seyday Mele Huseyn b qadek wek viya ma.

Wek ko mas bi ser nka masvan girtibe, herwisa firseta gotin ket dest Mele Mehmd, li me av kir j re got:

Bi Xwed k ap Hec Mihemed El, te d te rehmetiy Seyday Mele Huseyn we bi hev re hevalt kiriye. Heta dibjin ko hn bi hev re li şer Qoray dtine.

Ser di ber de, Hec Mihemed El li Mele Mehmd vegerand:

Ji xwe way p dizan, d ez i bjim. Way bisilman p dizanin, Mele!

Çi şik? Xwed j raz. L ev efendiyn ha - Mele Mehmd ez, Ethem Fikr xoce nşan w da - p nizanin. Ko tu li ba wan j bj, hv Xwed belb mana wan j xurt bibe, qada wan bikeve c. T j p xwedanxr bib.

Xwed-j-raz dil Mele Mehmd nehişt serphatiya xwe ji me re got:

Şer b, şer bisilmanan qoce kafir b. Zivistan e, sar e, serma ye, gdk e: Eskern bisilman hn sermaya wisa şedd nebne; qalind li xwe dikin nikarin bilibitin, tenik li xwe dikin dikarin bilibitin, l vca ji sermay diqefilin. Esker w kafir tenik li xwe dike, l di ber de j araq vedixwe p germ dibe. Êh ew esker me awa bi w kafir re şer bike? Fzar-fzara wan e, meazelah! Wele ez bm, himet bereket hazir be Seyday Mele Huseyn Seyday Mele Yehya y Ferhend bn, Şx Evdilqadir Glan, Şah Nexşebend, Hezret El, Hemze Plewan li ber cemala nav w selewat Hezret Mihemed, wele hema me da pşiya zariyan, şr kişand rş bir ser w kafir. Her car ko em li mil rast şr xwe dadiweşnn bi lama Xwed şrn me il car dirj dibin p re il ser wek kul dikevin erd, vca em li ep dadiweşnin dsa şrn me il car li xwe dirj dibin p re il ser dikevin.

Yek j re got:

Ev yekcar i b? Çawa b. Qey dest wan bi doxna diya wan ve b ko li ber we dest ranedikirin?

Mele Sacid nihiik di tenişt de l da got:

Hec efend kesn din xeybane bn qey ji kafiran ve dihatin xuyankirin Xwed-j-raz.

Hec ser xwe hejand:

Ll L awa. Ji xwe esker kafir ji esker me re digot: Wele hn ne tiştek in, lbel ji nav we carina refek kevok radibin bi ser me de tn, ew in ko qira me tnin.

Mele Sacid j pirs:

Êh baş e, Hec efend, ev qet ek sleh, top tifingn w kafir tunebn? Ev qet derba wan li we nediketin?

Hec bi dest rast riy xwe y şnboz proz mizda bişir.

Çawa tunebn? Wele wek taviya teyrok berik top mtralyoz w kafir dihatin me. Dihatin me l awa? Li me diketin, di cil me de derbas dibn diketin hundir, di navbera taz kiras me de diman.

Yek j pirs:

Hn p birndar nedibn?

Wisa xuya b ko dil v zat muhterem bi nezaniya me dişewit. Ser xwe bi bişirneke nerm ve hejand got:

Himm? Birndar byin? Ciy berikn top mtralyozn w kafir di can me de dibn wek pelqik. Pişt rojek du rojan ji ber xwe ve winda dibn. L y dijwar ne top mtralyozn w kafir b, serma seqem b. A di w şer de rehmetiy Seyday Mele Yehya y Ferhend serma girt, pişt ji şer vedigere gaz jina xwe dike. Dibje: Ke ka were end hecama bavje navmil min.Jina w ya xafil dibj: - Êra li te xr e, hecam i lo? Tu ji mal derneket, ji ber tifik ney ber sefik j, te di ko de serma girt? Tu ji pesna xeber did? Mele Yehya l srar dike. Jinik t ko hecama lxe. Çawa dest xwe davje ko kiras w derxe, bi carek xuşn bi berikn di navbera kiras can w de dikevin dirijin erd. Jinik ko av bi van berik av bi wan pelqikn li ser can mr xwe dikeve, hew xwe radigire, hema ji nav ser xwe dike qrn dibj ber cemala Mihemed pxember selewat! Kea min lawo were li hikm kerametn bav xwe binihre. Ji ber v xafiliya jina xwe ko kerametn w l aşkere bn Seyday Mele Yehya negihşte ser sib, rehmeta Xwed.

Ethem j pirs:

Çima qey jina w nizanib ko mr w ye şer Qoray?

Hec Mihemed El l nihr got:

Xwed xr p kiro, qey kar qenc weliyan kar zarka ye? Tu dinihr li v der bi cancesed xwe li ba te ye, l ew bi keramet xwe li koşek dinyay li derek din ye; ya gemk xerq dibe, w xelas dike, ya tofan rabiye iye dest xwe dide ber, ya agir bi derek ketiye li hawar ye. Ji qenc weliyan re ka sekn sekan heye?

Mele Mehmd bi w away xwe y taybet ya nerm bawerkir j pirs.

Ap Hec, gelo ev wel qenc Xwed ko hene ma ew j di ser hev re di bin hev re dest bi dest in, sinif bi sinif in? Te d gere meriv ji hikmet Xwed xafil nebe. L meriv bala xwe did gava keramet hinan wek y Mele Yehya azl dibin, ew tafil p dimirin yn hin weliyn Xwed yn wek zat te -ku tu şik t tune- azl dibin, tiştek bi wan nay. Ev awa dibe gelo?

L awa? Xwed j raz! Ehl keramet gişt ne nola hev in. Hin j hene; ne ew bi xwe zanin ne ehl bi wan dizane, l la her Xwed bi wan dizane. Hin hene; ew bi xwe, bi xwe nizanin, lbel ehl dora wan bi wan dizanin Xwed bi wan dizane. Desta sisiya; ew bi xwe bi xwe dizanin, Xwed bi wan dizane, l xelk bi wan nizane. Gava kerametn van hers sinifan aşkera dibin, tafil p dimirin. Vca destek dtir heye ko hem ew bi xwe dizanin, hem xelk bi wan dizane ji xwe Xwed j bi wan her dizane. Gava kerametn ehl v desta paşiy aşkere dibin tiştek bi wan nay, ji xwe herkes p dizane.

Mele Mehmd:

Dibm ew van n paş ji merteba her bilintir bin, ne wisa gelo?

Hec Mihemed El:

L awa? Xwed j raz! Ma şik t heye?

Mele Mehmd:

Ez dibm tu j ji van han , ne wisa?

Hec bi dilxweş di maneya er wisa ye de bişir got:

Alim xeyb her lelah e.

Mele Mehmd:

Maşelah elhemdlilah! L ez li v ecb şaş dimnim, ap Hec. Zatn mna te ko wisa ehl keramet marfet in; gelo hikmat ima ji bona selihandina karbar xwe y xelk wezf nade we? Ya gelo p nizane, i behs e?

Çawa? Dibe ko hikmat p nizanibe, Xwed j raz! Heryek ji wan bi wezfek wezfedar e.

Meqseda min ev b ko gelo hikmata me ka wezfek, ez i bjim mna xefiyet an cass da te neda te?

L awa

Ev efend j ne xerb in, hevaln me ne. Tu ji kerema xwe re ji me re behsa wezfa xwe bik bira ew j p bizanin.

Mele Mehmd min delal, end sal ber li Bismil qeymeqam k qetrehm zalim heb. Hikmat ew kiriye qeymeqam şandiye Bismil, l hikmata reben ji ko der bizanibe ko di dil w de kudikn berazan hene. Meriv şr xav vexwar, ew j dibje d ez bme qeymeqam, ka di ser min re k heye K dikare i ji min bike Li xelk bi kfa dil xwe tehde neheqiy dike. Ji jor de ji min re xeber hat, gotin ika here binre ev i bela w ye. Xelk ima j gazin dikin? Min hesp xwe derxist, teng bertenga w l şidand, xurcika xwe avt serpişt ber xwe da ber bi Bismil ve. Ez ketim nav arşiya Bismil h pişt nvro ye, d mamr ji firavn dizivirin. Carek min bala xwe day ko Qeymeqam min te li ber yek gundiy ko w avtiye erd; bi dara l dixe j re dibje şekoxl şek! Ker te ima li nav r rx kiriye?. Di nav destpiy v zalim Qeymeqam de, zarebara v meriv gund ye ko rebeno bi tirk j nizane da cewaba xwe bide. Bismil j ji tirsa v zalim; yn ko ketine dikann xwe, xwe melisandine, yn ko ketine ber riknn ser koşan xwe veşartine. Wele ez m ber Qeymeqam, ik ji hesp peya bm bi qamiy xwe bi Qeymeqam ketim; goliko soro te i xwariye! Gote min Ûlan tu zan ez k me? Ez qeymeqam im. Wele min guh neday, min ew li erd di rxa ker de gevizand. Mrik gund rab li riya xwe ez j m hikmat qnaxiy dayira qeymeqam. Bekiy ber deriy oda qeymeqam gote: Tu k y, i dixwaz? Qeymeqam efend h nehatiye. Min tehnek lxist ketim hundir m li ser mas rniştim. Qasek t bihur Qeymeqam min te sergirday hat ket hundir av bi min ket, got: Ûlan t hem di nav arşiya Bismil de li min x , irz min bişkn hem j wer di oda min de li ser masa min rny? Binre ez i bnim ser te. Min bi hrs got parlo! (*) Tafil xwe da hev. Min got Ji v deqqey p de min tu ji qeymeqamiy avt. Ji niha p de tu ne qeymeqam ne tiştek . Siktir be ji ber av min here. Xwe avt ser destpiy min, giriya got: Eman di bext te Xwed de me, ez pik im min cahil kir, tu mezin ef bike. Tu min bid xatir zark z min. Min got:Ker kur w ker! Gava te li feqr hsran tehde dikir xweş b? Zark zn te ima w gav nedihatin bra te? Hayd yelah baqalim

Wele end w al li Diyarbekir bm, ji min re hin mx hacet lazim bn. Min got ka serk li arşiya spahiy j xim. Min bala xwe dida xerper tişttebayn li ser erebokan, min dit yek gaz min dike: Mihemed El efend! Mihemed El efend! Ez l zivirm, min ew nenas. Min got: Xr be min tu nenas, tu k y? Sty xwe li alk xwar kir gote min: Malava awa te ez nenasm? Ma nay bra te? Di filan sal de ez qeymeqam Bismil bm, te ez j avtim. Ji bona rizq zar z xwe niha li ber v desgeh me bi van hesin bizmar zengar nifq wan derdixim. Ez bişirm min got: De bixo kero awan e. Xwed dab te, te nizanib bixwara. Ma tu nizan ko pstr ji gay cot re j namne? Got: Er weleh Mihemed El efend ez poşman bm, l d ji dest min filit.

Mele Mehmd destn xwe di hev de miz dan bi şran got:

Maşelah! Subhan ji w Xaliq re! Xwezila end kesn dtir j wek te hebna. L way awa bye ko te ji bra nekiriye? Bi Xwed k ap Hec bi cass mass qet ney nav dewletn ecneb?

L awa. H zeman rehmetiy Menderes b. Rojek Elahalem i roj b nizanim, hatim mal xatiya we got: Polsek hat mal li te pirs. Got ko Mihemed El efend i gav were mal bira eseh nesekine b Qeymeqam efend bibne. Hela! hela! Xwed xr ke. Hema ji ber der zivirm, m qnax, derketim hizra Qeymeqam, min got: Xr e? Te ez xwestime? Qeymeqam efend rab piya temena kir, got: Haşa! Mihemed El efend i hed min e. Wele Wal efend tlefon kir got: Ecele Mihemed El efend bibnin bjin bira were v. Êd i ye i nne p nizanim. Êh ji xwe karbar riya min kiribn. Siwar bm m Diyarbekir. Derketim hizra Wal efend, min pate lxist got: Kerem ke Wal efend te xr . Wal efend rab temena kir got: Mihemed El efend ez nizanim i ye, i behs e, l başwekl (serekwezr) Ednan Menderes tlefon kir got ecele li erd be li esman be gere hun Mihemed El efend bibnin w bişnin v der. Hertişt hazir e, hema em li hviya te ne.

Min da hiş xwe ko karek muhm nn be Menderes gaz min nake. Ser we neşnim, ez m Enqer, derketim qnaxa Menderes, nobedar li ber der bn, gotin dr!(**) Ez li wan fetilm min got: parlo!(*) Wele pate lxistin. Min der vekir ketim hundir ko way Menderes li od wek feqiy ko dersa xwe mutale bike, berber od die t. Min patek j re lxist. Ko av bi min ket, kfa w hat, beşera w xweş b got: Wey Mihemed El efend bi xr bi ser avan re hat. Miswa min rpaniya te dikir.

Êh xr be Başwekl efend, te ez heta v der anm. Hcrana v i ye. Ne b sebeb e. Rehmet kr kr fikir li min veger, got: Na wele Mihemed El efend ne b sebeb e. Ji Înglistan planek ji me re lazim e, ferz ferz lazim e. Cassn me yn ko n bnin, ya as bn nema derkevin ya hatin girtin. Vca em fikirn, me got hebe tunebe y ko bikare me ji v tengasiy derxne bi ten ew Mihemed El efend be. ª wele niha em li te tifiqne.

Çi bikim? Biye cil ketiye mil. Wele rabm m Înglistan, plan tiştinn ko lazim bn min berhev kirin. Li kuek Îngilistan digeriyam, bala min pket ko du meriv li d min in nzenz taqbata min dikin. Ez sekinm. Min guh day ko yek ji y din re dibjevan vng vonk. Yan tu zan, ev cass tirka ye. Wele min j necamr nekir, li wan zivirm, min j got fn fan fonk fnk fank? yan qey ez nizanim hun j cassn nglz in? Ew ji pey min vebn.

Ez zivirm hatim Tirkiyay, Enqer. Çm qnaxa Menderes, di derencan de hilkişm hatim ber der. Nobedar gotin dr lan! Min got lan bav we ye, şekoxlşek! Parlo! Wele tafil xwe dan hevdu pate lxistin. Ez ketim hundir ko Menderes li ser masa xwe rniştiye mitale dike. Çawa av bi min ket, irn eniya w ketin hev got: Mihemed El efend malava ka tu h li van dera y, h ney? Min got: Başwekl min ez m hatim. Wele min rakir ji bin eng rast llikeke kaxiz, ji bin eng ep yeka di, ji mil rast yek, ji ber mil ep yeka dtir, ji ber gora rast llikek, ji ber gora ep yeka di, ji navrana şal yek, ji berkn saqo şalwar yek bi yek llikn kaxiz derxistin, li ser mas li ber Menderes kire lod. Menderes li loda ber xwe li min nihr, lva xwe hilkir gote min: Malava ev i hal e? Hema te gişt bikira destik bikira derek. Min got: Ev kar cassiy ye, ne y başwekltiy ye. Ne kar zarka ye, efend! Bi r de oxilme moxilme dibin, te dt ko llikek qefaltin, qe nebe yn din xelas dibin. Menderes ser xwe rast ep hejand got: Welahn Xwed sed sal bimana min v fehm nedikir. Helal be ko tu bera Mihemed El efend y. Min got: Baş e, emr hikmat xizmeta dewlet li ser ser li ser av min. L qey tim ew kar bi v away di stuy min de bimnin. Ev qeliyan? Ji cass dewleta Al Osman kes nema? L sibroj ko bimirim ew awa be? Rehmet got: Qet behs meke. Îro end roj in ez j l difikirim.

Qey ne wisa ye? Ka k v fam dike? bi away pesindan Mele Mehmd got j pirs:

Gelo qet bi cass an wek din, riya te bi nav Ûris neket?

L awa Xwed j raz!

Hal wan awa b gelo, miamela wan bi i away b, tu bi i kar by?

Hal wan? De ka ew hal wan awa be? Genim tune, ceh km e. Hsr dar dihrin, ar daran li nav arvan dixin, dikin peksmat dixwin. Ne ji v away be hal wan baş e. Kafir te d ji hevdu re bi aqbet in. Herwisa ji dn xwe re j pir şedd in. Ez hsr bm di dest wan de. Di herb de em dl ketibn. Wan ez birim bajarek, qulikek xan dan min. Kar min ew b ko roj carek herim qereqol xwe nşan wan dim. Rojek qomsr gaz min kir, bi awirek tj li min nihr gote min:Tirko! Çav xwe baş veke, baş guh bide min. Tu tirk , bisilman . Tu y mna tirkan li xwe ki tevbiger wek bisilmanan limj taeta xwe bik. Em qebl nakin ko tu wek erfedet me risan bik, her dr an dev ji dn xwe berd wer ser dn me. Tu li ser dn xwe em li ser dn xwe.

Gelo ima nedixwestin ko haşa tu her ser dn wan wek erfedet wan bik?

Bi fikra wan, hetan meriv li ser dn erfedet xwe be, meriv ji wan bi ferqtir e. Meriv bisilman e, li ser dn xwe ye ew j fileh in li ser dn xwe ne. Meriv ew tevhev nabin. Ka pez gur dikarin tevhev bibin? L gava tu her ser dn wan, - hestiy helal heram, y heram j helal nabe-, awa be j ew damar bikişne, t tiştn wan hn bib bi cass neql Tirkiyay bik. Ew j v qebl nakin.

Subhanelah i kafirek jr e kur-ro? Tam bi ş xwe zane. L em v li alk bihlin. Kar dinyay te dt li dinyay dimne. Ji xwe Xwed xra te j hasil dike, nşe-ellah. L wek din hin tişt hene ko ne bi dest hikmat ehl ne. Îla bi dest Xwed, bi caza Xwed j bi dest we qenc weliyn Xwed diselihin. Herwek em bjin wek tofan, agir şewat, lehiy. Te d Xwed haşa bi zat sifet xwe nay yan j em bjin ko agir bi derek ketiye taxek, gundek an bajarek daye ber xwe, Xwed ezze-we-celle bi xwe nay dest xwe nade ber. Emir dide qencek xwe, welk xwe, ew weliy Xwed bi zna Xwed dest xwe dide ber w qismat ew disekine. Gelo qet tiştek wisa bi ser te de hat an ne.

Ev pirsa li ser mesela bin kundir b ko Mele Mehmd j dipirs.

Mele Mehmd min, tiştn ji bona Xwed di riya Xwed de ne. Çend sal ber baraneke gurr bariya. Du-s hefte bi şevroj, b av vekirin, mna dev meşk miswa ev bimbarek dibariya. Li kua okek leh rabb, badulah nikaribn ji mal xwe derkevin derva. Êh ji dest evdn xafil j tiştek nay, ew evd reben i bikin, i di dest wan de heye?

Şevek pişt limja eşay dereng, xatiya we ket nav ciya raza. Y min j hin mijlahiyn min hebn, ez p bil bm. Min ew qedandin, d karbar nav ciya kir, min nihrt deriy me y derva lket. Hela! hela! V wext ha ew k be. Şev yek xerab gelek! Te d div meriv hesab xwe bike. Qotek tifinga min heb, min ew ji pnc dwr an ez m pişt der, min l deng kir: kuro tu k y? Dengek hate min, got ez im, der veke. Hela! hela ev k ye. Te dt qenc hene xerab hene meriv nizane. Min deng xwe piek bilintir kir: Kuro lawo tu k y? Dsa got: Ez im ez im, der veke! Êh şire-şira baran ya Îlah wisa gurr e ku; meriv deng nas j ji hev dernaxe. Ez aciz bm, wele min sirma tifing qelabt fişek da ber -te d meriv nizane qenc hene xerab hene, v şeva Xwed v saeta ha i zanim- min got: Kuro lawo ez ji te re dibjim, tu k y? Çi kes ? Deng vca bilintir b got: Mihemed Eliy min lawo tu kor by? Ez im, xerifiyo ez im! Min der l vekir ko himet bereket her tim hazir be. Xwed celle-we-celalleh bi zat sifet xwe li ber der ye. Ez kol dest piyn w bm. Min xwe da alk der, r day ko were hundir p re j min got: Ya Reb v şeva ha li te xr e? Kerem ke were hundir. Gote min: Mihemed Eliy min lawo! i hundir e, i hal e? Tu nabn ko ro ser end şev end rojan e ko esman qelişiye t de baran nasekine. Ev kar kar te ye, div tu her esman pne bik. Min got: Ya Reb! Ez reben Xwed ev kar ha! Gote min: Na lawo! Îmkana w tune ye div tu bik. Min got: De ka ez herim şal xwe li xwe kim, ez taz me. Gote min: Lawo şal te li te ye. Min bala xwe day subhanellah bera j şal min li min e. L ez baş p dizanim ko ez bi tena derp kiras hatibm. Min got : Baş e, herim ak bizmar xwe bnim. Gote min: lawo! Tu i merivek bsebir xafil . Li berkn şal xwe binihre. Min berkn xwe oxilme kirin, di ya rast de ak min di ya ep de j mxn zrn. Min got: Ez hazir im. Ka ez awa herim? Got:Tu i evdek min bsebir . Min ha bala xwe day ko erd bilind b esman nizim b, erd bilind b esman nizim b, erd bilind b esman nizim b, erd bilind b weleh hetan ko esman hat ber fesala dest min. Min bala xwe day ko di nv de i qelşek lketiye. Min destek avt keviya qelş ya rast, yek j avt ya ep got: Ya bi qewet himeta Xwed Resl ekrem! Ya Şx Evdilqadir Glan Şah Nexşebend! bi hem hz taqeta xwe min herd kev kişandin ser hev, bizmar xwe dan ser, bi ak xwe kuta. Pişt ko min ew baş bizmar as kir, kar min qediya. Êd ji ber xwe ve bi hikmeta Reb jorn erd nizim b esman bilind b, erd nizim b esman bilind b, erd nizim b esman bilind b, ha min dt ko ez li ber deriy mal me. Ketim hundir, min der engel kir. Çm od, xwe şlihand, lemb zenn kir ketim nav ciyan. Xatiya we ji xew veciniq got:Wşşş! Meriv dib qey tu ji nav teyrok ty, ev i hal te ye? Min got: Her kor tu bizor raz! T ji ko der zanib ko ez ji ko der tm?

Hec Mihemed Eliy Qelşo, Mihemed Eliy Qelşo weyaxud tikten Qelşo: Min navdeng v camr z de, h ji zeman zartiya xwe bihstib. L ji min re mna yek efsanew dihat: Wek mala zal, Betal Xaz, Herkul an hin kesn din. Min nizanib ko Mihemed Eliy Qelşo an Hec Mihemed Eliy Qelşo h j dij yek ji endam civaka me ya w roj ye. Loma gava ko ew bi min dan nasn wek ko di xewnek de bim, wisa şaş mam. Wisa şaş mam ku; heta bi bersva cara pşiy qna nebm, du car s car min ji Fikr Xoce Mele Mehmd pirs da ev camr ew Qelşo ye.

Zilamek bi bejna xwe ne kurt ne j dirj b. Di seriya şst sal de b. Bi can xwe genimgniy girt b. Riyek şnboz fereh l heb. Destn w fereh gir bn; xuya b destn kar xebat ne. Şewqeke ji wan Dawid Nrgiz mal Diyarbekir li ser, saqok lacwerd bi ser xzn sp y qaax şalwarek reş lb. Kar w hostat b: Hostay xan lkirin, y aş dann niqarkirin, y halet cot xeratiy b. Hostayn bi v away li gund xwe tim kar nabnin; seyar in, li ko der kar hebe endek ji mala xwe bi dr dikevin, li ciy kar-l-hey dixebitin, di pey xelasiya kar xwe de dizivirin mala xwe.

Xrnexwaz avnebar gelek in. Bebext bi hectiya w de j anbn. Dibjin ko du s roj ber heck ji gund w ji Hec bizivire mala xwe, Hec Mihemed El tesadufen li Diyarbekir, li otla Çelk Palas ye. Qeflek hec ber y gundiy w ko hatine, ew j li w otl ne. Hec Mihemed El pirsa wan dike, li hal rwtiya wan y tengas zehmetiyn wan n li Hec dike. Di pey de pirsa gundiy xwe y ko iye Hec dike. Ew j dibjin: Wele elhemdllah ji aliy sihet ve baş e, li heyat ye. L tişt ko heye li ser Gir Erefay cizdan w y pera j dizn. Reben Xwed y bare kir qareqar hawar. Êd misilmann dorhl xra xwe j re destmal vekirin pere berhev kirin. Ew j dotira roj ji Diyarbekir ber xwe dide mal, t gund xwe. Yn selav l dikin an pirsa w dikin, bi wan de dixeyide, dibje:Heyla fasiq zindqno! Ez ji mala Xwed, ji Heca şerf tm wek heck hn nayn seredana min. Gund d naar bawer dikin, diin seredan. Ew j teberikn mna tizb, xelek hwd ko ji Diyarbekir kiriye bi xwe re aniye li wan belav dike. Du-s roj şn de, heciy gundiy w t. Gund diin seredana w j dibjin: Wele elhemdllah way tu j Hec Mihemed El j hn bi sax bi selamet vegern, ji gund me sal du hec derketin. Heciy din dipirse Hec Mihemed El k ye, hn behsa kjan Mihemed Ell y dikin? J re dibjin: Hec Mihemed El lo! Yan Mihemed Eliy Qelşo. Mrik hrs dibe, xwe hiltne li erd dixe. Dibje: Hişk ji bin derew e. Qelşo nehatiye Hec. Ev gotina w t bi guh Hec Mihemed El dikeve. Êvar tam wext ko gund li mala heciy din ne, Hec Mihemed El radibe die seredana w. Pişt kfxweş dana hev, Hec Mihemed El di nav civat de dibj: Heciy delal! Hec ew e ko meriv die mala Xwed li guneh xwe poşman dibe, li ber dest Xwed pxember tobe dike ko d derewan neke, bbextiy neke, heq xelk nexwe, nez bllah tişt heram neke heq camran j nkar neke. Newisa Hec? Hecy din dibje:Bel, sedeq amentbilah! wisan e. Hec Mihemed El dibje:Ku wisa be, her agir bi mal keto tu ima xwe ji Xwed dik dibj Mihemed El derewan dike, nehatiye Hec? Heciy din dibje; Ez qet j xwe ji Xwed nakim, tu nehat Hec li wan deran j av min bi te neketiye. Hec Mihemed El li w gundiyn li civat dizivire, dibje:

Li ser Gir Eref, ser sib ber ko birkevin herin şeytan biricimnin, te ji nava ser xwe nekir qrn negot hawar e! gidyano hawar e per min dizn! Gund vediciniqin Heciy din j li hevdu soromoro dibe dibj:

Tu ji ko ve zan?

Gund şaş dibin li wan dinrin. Lewra Heciy din ji wan re behsa her tişt kiriye, l behsa v tişt qet nekiriye ko em bjin Mihemed El ji wan bihstibe.

Hec Mihemed El:

Êh Hecko! Em her hecacn Silva, Bismil, Hezro Batman me xra xwe destmal venekir -Xwedao tu ji xr dernex!- ji te re pere berhev nekir?

Heciy me y din btir şaş dibe bi awak şeqiz berxweket dipirse:

Êra tu ji ko zan ra bi xatir Xwed tu ji ko p dizan?

Hec Mihemed El bi ser gundiy xwe y bextreş de die:

Ez h j bjim?

Bersv ji Hec deng j ji gundiyan dernakeve. Rast heqiya na Hec Mihemed El ya Hec ji aliy ometa Mihemed ve t pejirandin.

Demek kurt di pey hevdtina me ya w roj de ji Silva m. Di dawiya trmeha 1967 an de zivirim. Mele Mehmd d li ber dikan nn b. Niha di karek dtir de b. Me hevdu dt, pirsa hevdu kir li hal ehwal dinyay pirs. Mele Mehmd ji min re got:

L! Malamin! Hec Mihemed El wefat kir.

Kjan Hec Mihemed El, gid?

Hec Mihemed Eliy Qelşo.

Na lo! Çawa? Bi i away?

Mele Mehmd:

Di wan rojn nebixr yn şer Îsral ereban de b. Ez li ber Tekel rast w hatim, min pirsa w kir. Nexweş b, bkf b. Dinaliya. Min j re got Bi Xwed k ap Hec ev cihuy Îsral tov Îslam brand, erebn ometa Mihemed qelandin. Gelo hn qenc wel ima li hawara birayn me yn ereb nain? Gote min: Em awa nain? Wele em diin l ji dest me hew t. Şevtira din ez bm, Hezret Mihemed b, Hezret El şr Xwed b, Şx Evdilqadir Glan b, Şah Nexşebend b; em n ko herin li hawara omet. Me gava ji dr ve bala xwe diday; bisilman kafir ji hevdu kifş bn, er evn ha bisilman yn din cih ne. L gava me rş dikir em din bi ser de hema gişt mna hev xuyan dikirin. Me ser dibirñ, ji dil xwe ve ko neyar ometa Mihemed in, cih ne; pişt ko em ji şer fereh dikişn dinihrt malik tu xera b ko kuştiyn ji dest me gişt ereb in. Êd kafir bisilman tevlhev bne, di navber de ferqek nemaye. Me kir nekir heta fecra sib me tiştek havil nekir em vegern. A tu dibn ji w şev de ye min serma girtiye, w sermaya ps a ola Erebistan ye bi Xwed ez dizanim ko filitandina min j j tune. Min got Na dev xwe li xr veke, ap Hec! Gote min Na! na! Birndar bi birna xwe dizane.

Di pey de endek derbas b, rojek meley camiya Tekel selatan da di pey de wefata w ragihand. Ez m hawariy. Min li hal hewal mirina w pirs. Ew roja ko ew t de bimire, dibej gaz mele bikin. Gaz mel tax dikin. Rehmet dibj: Dest p ke bi ser min de Yasn bixwne. Mele du dewr Yasn p de dixwne. Di dewra sisiya de t heta niv, rehmet j re dibje mele bes e! p re ber bi esman dinre dibjede were! de were emanet xwe bistne! De hayd were li hviya i y? p re j av xwe li ronahiya dinyay digire. Ev bi xwe gotina maliyn w ne.

Ez berdiketim. Mele Mehmd berdiket. L Niyaz hosta btir berdiket. Ji herkes btir berdiket digot:

Rehmet weliyek xas b. Bi welt van hikmet kerametn xwe yn ko ji me re digot ji tu weliyek ko em dinasin kmtir nn b. L heyf mixabin ko ne yek ereb b. Heyfa w ko um b, bi ereb nexwendib an bi ereb nizanib. Ko ereb bna; ew van serphatiyn w bi ereb binivisandina, bikirina kitb ko hema kitb bigota: Qale Mihemed El -qedeselah sirrehul ezm- van tişt w vegotina, we d bidta d ji xwe re. Heyf! Heyf mixabin!

Heck heb. Hec Mihemed Elk heb. Hec Mihemed Eliy Qelşo (radiyelah teala enh).

(*) parlo: parola, parole
(**) dr (dur: bi tirk): raweste, bisekine.

-------------------------
Nivskar, Ndem Nefel

-----------------------------------
Nivskar: ROJEN BARNAS
Weşandin: 2005-06-28
Xwendin: 13929
 

LTERATR   
[rok] Fala Nrik (2009-02-07)
Gunehkar (2007-11-21)
Çroka Zebeşo (2006-12-12)
Biyografiya roknivsn kurd (2005-07-17)
fiogf49gjkf0d
Beşa Lteratr li Nefel zde b (2005-06-29)
fiogf49gjkf0d
Pşgotina Antolojiya rokn kurd (2005-06-29)
fiogf49gjkf0d
Êş (2005-06-29)
fiogf49gjkf0d
Term (2005-06-29)
fiogf49gjkf0d
Girtiy şeva reş (2005-06-29)
fiogf49gjkf0d
Ji bo kovarek (2005-06-28)
fiogf49gjkf0d
Rwtiyeke efsn (2005-06-27)
fiogf49gjkf0d
Êtap (2005-06-27)
fiogf49gjkf0d
Fira kevokan (2005-06-27)
fiogf49gjkf0d
Gul (2005-06-26)
fiogf49gjkf0d
Eyloy pr (2005-06-25)
fiogf49gjkf0d
Guneh (2005-06-25)
Were dotmam (1997-05-31)
PIRSIYARA AKTEL
Li gor qenaeta te bila kurdn Kurdistana Sriyey digel projeya Emerkay yan ya Rsyay bin?
 
Ya Emerkay
Ya Rsyay
  Encamn dengan
 
NERNGEH
 
[kitb] Sun Z: Hunera şer (2016-04-21)
Ismail Beşiki ji kurdan re li ser ermeniyan semnerek da (2013-09-28)
Kurdistan ber serxwebna siyas serxwebna petrol ekonomk lan dike (2012-05-21)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Umt Firat dibje navnşana areserya pirsa kurd ne PKK ye (2008-11-11)
Hro Taleban: Min nedixwest Mam Celal bibe serokkomar Iraq [foto] (2007-05-10)
Alfabeya kurd-latn ji bo ziman kurd ji alfabeya kurd-ereb minasibtir e (2005-11-02)
Ferqa di nvbera ko, ku k de (2005-05-19)
Xewna Mesd Barzan ji başr Kurdistan mezintir e (2005-02-07)
 
REKLAM


KOLUMNST
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval
Tolstoy xelata Nobel
Kurdistaneka serbixwe [ne]cida
Heşt rojn şer xendek I
Em felsefe
Hilbijartinn Kurdistan ez şok kirim
© 19972017 www.nefel.com  |  E-poste: info@nefel.com  |  Powered by Medesoft.org