[ PNCŞEM, 2017-09-21 ]   [ BIKE MALPERA DESTPK ]   [ BXE NV BIJAREYAN ]   [ KONTAKT ]   [ INFO ]   [ LGERN & ARŞV ]  
DESTPK
Ne
Nivsar
Kulturmagazn
Hevpeyvn
Kolumnst
Ewrokurd
E-Pirtk
Lteratr
Ziman
Muzk
Foto
Lnk
E-POSTEYA TE
  Nav (Username)  
   
  fre (Password)  
   
   
     
   E-posteyeka n
 bo xwe qeyd bike
 
REKLAM


KULTURMAGAZN 
Efsaneya Bob Dylan guh j dikarin bixwnin
Nobela Bob Dylan şniy qaxizman di nav dilşahiy de hşt / (Bob Dylan'ın Nobel'i Kağızman'ı Sevince Boğdu, Birgn,14/10 2016)
 
SWÊD, 2/12 2016 Akademiya Swd di roja 13/10 2016an de biryara xwe eşkere kir xelata Nobel ya edebyat ya sala 2016an da muzsyen, dengbj nivskar tekstn stranan Bob Dylan. Pişt ko Bob Dylan sal xelata Nobel ya edebyay wergirt, li Tirkiy di hin rojnameyan medyaya civak de bi xelet hat nivsn ko Bob Dylan ji aliy bav de ji malbateke cihyn Qaxizman ye.[1]

Bob Dylan ber deh salan di brannn xwe de gotib ko aliy prka w (dayka dayka w) ji bajarok Qaxizman t, ew bajarok ko sala 1955an ez l hatime dinyay. Dema Bob Dylan di sala 2004an de dyar kir ko koka prka w ji aliy Qaxizman t, wek kesek qaxizman bi rast ez gelek kfxweş bm. Min ew wek hemwelatiy xwe hisiband. Ser v mijar ber deh salan nivseke min bi kurd hat weşandin.[2]

Eyn nivs bi formek firehkir v car di kovareke tirk de derket.[3] Kurdya nivs di sala 2008an de beşeke pirtka min a bi nav Ronahya Drok j pk an.[4] Danasneke v pirtk bala xwendevanan kişande ser Bob Dylan.[5] Nav Bob Dylan sala 2012an droka bajarok Qaxizman xemiland. [6] Herwiha di eyn sal de b mijara gotareke ko di sempozyoma Qaxizman de hate pşkş kirin.[7]

Bel Bob Dylan ji sala 2004 heta sala 2016an her bala min kişand. Min ew wek cihuyek ji Kurdistan ko aliy prika xwe de digihje Qaxizman da nasandin. Îsal (2016) dema min bhist ko Bob Dylan xelata Nober ya edebyat wergirt ez v car zdetir kfxweş bm.

Dayna xelata Nobel ya edebyat di apemeniya chan de b mijara minaqeşeyan, di derbar v mijar gelek dtin, raman nivs hatin belav kirin.[8] Bob Dylan zdetir bi muzk deng xwe hatiye nasn. Deng tekst wek du peyvn hevalcw dikarin bn hesibandin. Peyv dibin nivs tekst, dengbj j dikarin bibin nivskar yan j, stran-nivskar.

Akademya Swd bi dayna v xelat mirov dikare bje ko wate war edebyat fireh kir ev babet kir mijara minaqeşey. Rexnevan edebyatnasan dest bi bikaranna tgihn n kir: helbestvan stranan (vislyriker) helbestvan guh (örats poet) sjungande ordet (peyva ko distr). Êd em zanin ko ne ten av, guh j dikarin bixwnin!

Sekretera Akademiya Swd ya dam Sara Danius di gotareke xwe de bala apemeniy kişand ser helbestvana jin Sappoy ko ber du hezar salan jyaye, helbest gotine bi armanca em wan guhdar bikin. Helbestn w heta rojn me hatine, derbas ser kaxezan bne. Berhemn kevn bi nav Edda/Eddan li welatn bakur roleke wiha edeb lstine. Peyva Edda li Îsland nav jinan nav kovareke edebyat ya welatn bakur e. Em dibnin edebyat qalib xwe diqelşe, diguhirne! Akademya Swd ev xelat da wan tekstn bi hezaran strann ko Bob Dylan di nav van 50 saln daw de gotine/nivsne. Angor Akademiya Swd mzkvan Dylan fadeyn n yn helbestane di kevneşopiya stranan de peyde kiriye, bye efsaneyeke znd jndar. Em ro w d wek nivskar textn stranan nas dikin.


Nivseke bi nav Bob Dylan-Dengbj emerkay (Dagen Nyheter, 26/ 1 1965)

Beşa kurd ya Radyoya Swd bi minasebeta xelata Nobel ya edebyat di derbar Bob Dylan Qaxizmana ko daprn Bob Dylan ber sedsalan j hatibn digel min hevpeyvnek kir.[9] Di v hevpeyvn de min bi kurt qala pirand, pirziman piroldariya Serhed rewşa cihyn v herm kir. Min hinek j qala Bob Dylan ima hjay v xelat b kir. Min Bob Dyan şibande dengbj nivskarn kurd n wek Evdal Zeynik Feqiy Teyran ko zdetir wek du temslkarn edebyata devk (zargotin) hatine nasn.

Gotina stranan by enstruman (a cappella) yan dengbj kevneşopiyeke gelek kevn e ko koka w die digihje ber sed salan. Dema mirov van herdu warn edebyat dide ber hev bi avek drok analz dike mirov dibne ko di koka edebyat de hertim peyv, gotin heye, deng, ses seda heye! Snorn mzk edebyat her diin zirav tenik dibin. Bi kurt mirov nikare herdu warn huner ji hev cida bike. Her stranek di esl xwe de helbestek e! Dema mirov dvla helbestvaniy lrk bi kar tne gelek caran mirov ji br dike yan j nizane ko koka peyva lrk ji gotina lr (hacet, nstrumenteke muzk) t.

Rojnameya Swd ya here mezin Dagens Nyheter h sala 1965an, ber 50 salan dema Dylan hatib Swd, ew wek Dengbj Emerkay (Den amerikanske trubaduren) bi nav kiriye.[10] Pişt 50 salan rojnamevana swd Bitte Hammargren di nivseke xwe de dema Bob Dylan dengbjn kurd dide ber hev wan wek hev dibne.[11] Eyn xanim ber salek j bala xwendevann swd bi nivseke dirj kişand ser hunera dengbjiya kurd. Di v nivs de Bitte Hammargren dyar dike ko dengbjn kurd ziman anda kurd jndar hştine/kirine, heta niha wan hebna van stnn netewey bi deng, nefes, bn qirika her parastine.[12]


Ji malpera Radyoya Swd: Rohat Alakom hunermend Bob Dylan dişibne dengbjn Kurdistan (Wne: Rogelio Solis)

Pişt wergirtina xelata Nobel ya edebyat ya sala 2016an, Bob Dylan di ber dil min de her ko şirntir b. Paşnav Bob Dylan tavil gotina kurd dlan (eşq, şah, dilşah, dewet) tne bra min, peyva dlan paşnava Dylan gaz hev dikin. Di hunera Bob Dylan de mijara ko derketiye pş mirov dikare bje ko dlan govenda peyvan, gotinan e.

Bi kurt mnaka Bob Dylan ji me re pencereyeke n vekir, pencere neynikeke ko her folklorhez, stranhez dengbjn kurd dikarin xwe t de bibnin. Pişt dyarkirina xelata Nobel ya edebyat demek deng ji Bob Dylan derneket. Dylan apemen medya chan matmay ecbmay hşt. Gelek tişt hatin gotin. Tiştek ew zane sed sed heye, l bel em nizanin! Ji ber v rastiy heq me tune ye ko gazin loman li Bob Dylan bikin. Paş deng j derket. Ji ber dayna xelata Nobel ya edebyat şabna xwe dyar kir got ko ew d hewl bide b Stockholm xelata xwe werbigre. Hatiye hatiye, nehatiye j kurdan negot bila can w sax be.

Bguman Bob Dylan ji xelata Nobel j mezintir e. Dema min roja 15/11 2016an xwest bi saya motora lgern, motora navdar google de fr bibim ka Bob Dylan iqaş li chan navdar e, di nav sanyek de li ser ekrana komputura min nz 53 600 000 encaman xuya kir. Belk hin xwendevan reqeman tevlihev bikin, ez v reqema dirj div bi gotin j lir vir binivsim: Pncs mlyon. Min bi avn xwe bawer nekir, careke din dsa min gogiland, min nihr dsa eyn encam derkete pşber min. Bel encam ghiştibn bilindahiyeke ber teqn!

Wisa xuya dibe ko nav Bob Dylan w ji vir şunda zdetir bn gogilandin. Hv dikim ko bi saya v nivs ziman kurd peyva gogilandin j txe nav trik xezna peyvn xwe. Çima na? Wek mnak peyva gogilandin wek lker (verb) ji z de bi forma "googla" ketiye ziman swd di dawiy de Desteya Zimn (Språknämnden) ev peyv di sala 2003an de xist nav ferhenga peyvn n.

***

Tbn:

[1] Muammer Elveren, Edebiyat Nobeli Mzisyen Dylana, Hrriyet, 13/10 2016.
[2] Rohat Alakom, Dapra Bob Dylan ji cihyn Kurdistan ye,
http://www.nefel.com/articles/article_detail.asp?RubricNr=2&ArticleNr=30 (4/7 2005)
[3] Rohat Alakom, Kağızman ve Bob Dylanın Öyks, Toplumsal Tarih, nr 142/2005.
[4] Rohat Alakom, Ronahya Drok, Aran, 2008, rp.311-315.
[5] Mrhem Ygt, Rohat Alakom Bob Dylan, Özgr Politika,7/8 2010.
[6] Rohat Alakom, Kağızman: Karsın Tadı Tuzu, 2012, Weşana Şaredariya Qaxizman, rp.225.
[7] Kağızman Sempozyumu, 2012, rp. 295-297.
[8] Jeper Olsson, Visor som ger röst åt det litterära Amerika, Svenska Dagbladet, 14/10 2016.
[9] Damareke Bob Dylan a Kurdistan heye!, Radyoya Swd (13/10 2016)
http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2200&artikel=6540991
[10] Bob Dylan-Den Amerikaske Trubaduren, Dagen Nyheter, 26/ 1 1965.
[11] Bitte Hammmargren, Om Bob Dylan, barderna och Nobelpriset
http://bittehammargren.com/news-bedford/2016/10/14/bob-dylan-och-kurdiska-barder (1/10 2016)
[12] Bitte Hammmargren, Kurdiska barder höll språket vid liv, Svenska Dagbladet, 28/ 2015.

-----------------------------------
Nivskar: ROHAT ALAKOM rohat.alakom@yahoo.se
Weşandin: 2016-12-02
Xwendin: 3987
 

KULTURMAGAZN   
Mewlanazade Rifat Serbest (2017-06-08)
K24 d 31- v meh dest bi weşan bike (2015-10-28)
Srha Diyarbekir baxeyn Hewsel bn "mras kultur y chan" (2015-07-05)
Serdestiya jinan ya Rohat Alakom bi faris derket (2015-05-13)
Ka em bi zncra seadet PAK bikin AK (2015-03-13)
Ferhenga Akademiya Swd pişt 117 salan by "kurd" naqede (2015-03-06)
[danasn] Dereweke Pik (2014-06-05)
Tesra medreseyn dn li ser ziman kurd (2014-06-03)
Dinya di şniya Gabo de b yek (2014-04-23)
Kitbek li ser tkoşna azadiy ya Kurdistana Sriyey (2014-04-04)
Barzan Erdogan d bi minasebeta Şeb- ars li Konyay bicivin (2013-12-17)
Sed Yusif: Qamişloya evn ez kirim hunermend (2013-12-10)
Şivan Perwer li hviya banga Ocalan nema (2013-11-12)
Cihgira seroka belediyeya Wranşehr bi cilbergn kurd kar xwe (2013-10-31)
Hesen Şerf daye ser şopa klaskn kurdan (2013-10-04)
Xelk Gundik Mel duh ser ziyaret (2013-10-04)
Hiner Selm bi flma My Sweet Pepperland beşdar festvala Cannes dibe (2013-05-04)
Şivan Perwer xwe negirt hawara xwe gihand Ocalan (2013-04-26)
Şanoyeke drok Siltan Ebdilhemd (2013-03-23)
Ruh stranbj Sebahul xeyr xan min li Ewropay biyan ye vdeo (2013-03-11)
PIRSIYARA AKTEL
Li gor qenaeta te bila kurdn Kurdistana Sriyey digel projeya Emerkay yan ya Rsyay bin?
 
Ya Emerkay
Ya Rsyay
  Encamn dengan
 
NERNGEH
 
[kitb] Sun Z: Hunera şer (2016-04-21)
Ismail Beşiki ji kurdan re li ser ermeniyan semnerek da (2013-09-28)
Kurdistan ber serxwebna siyas serxwebna petrol ekonomk lan dike (2012-05-21)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Umt Firat dibje navnşana areserya pirsa kurd ne PKK ye (2008-11-11)
Hro Taleban: Min nedixwest Mam Celal bibe serokkomar Iraq [foto] (2007-05-10)
Alfabeya kurd-latn ji bo ziman kurd ji alfabeya kurd-ereb minasibtir e (2005-11-02)
Ferqa di nvbera ko, ku k de (2005-05-19)
Xewna Mesd Barzan ji başr Kurdistan mezintir e (2005-02-07)
 
REKLAM


KOLUMNST
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval
Tolstoy xelata Nobel
Kurdistaneka serbixwe [ne]cida
Heşt rojn şer xendek I
Em felsefe
Hilbijartinn Kurdistan ez şok kirim
© 19972017 www.nefel.com  |  E-poste: info@nefel.com  |  Powered by Medesoft.org