[ N, 2017-09-22 ]   [ BIKE MALPERA DESTPK ]   [ BXE NV BIJAREYAN ]   [ KONTAKT ]   [ INFO ]   [ LGERN & ARŞV ]  
DESTPK
Ne
Nivsar
Kulturmagazn
Hevpeyvn
Kolumnst
Ewrokurd
E-Pirtk
Lteratr
Ziman
Muzk
Foto
Lnk
E-POSTEYA TE
  Nav (Username)  
   
  fre (Password)  
   
   
     
   E-posteyeka n
 bo xwe qeyd bike
 
REKLAM


KOLUMNST 
Divt em giliya Tirkiyey li cem Neteweyn Yekby Yektiya Ewropay bikin
DIYARBEKIR, 15/11 2006 Komara Tirkiyey pişt ko li ser mrata mparatoriya osman ava b, li hember milet kurd tevgera netewey ya kurd siyaseteke dijminane bi r ve bir. Ji bona ko statuya Rojhilata-navn statuya Kurdistan ya kolon/metngehkar ney guhartin siyaseteke qerardar bi kar an bi dewletn din yn kolonyalst Îran, Iraq Suriyey re tifaqn nemirovane nehuquq pk an. Di van end saln daw de li hember başur Kurdistan ev siyaseta xwe ya kevin drok dijwartir kir ji bona ko li başur Kurdistan Iraq, kurd miletn Iraq bi tevay qedera xwe bi radeya xwe areser nekin mafn xwe yn arenivisiy pk nnin, hewildana xwe ya dijber bi plan vekir meşand.

Wek t zann pişt şer yekemn y Korfez bi piştgiriya Emerkay hevalbendn w beşek Kurdistan b hermeke azad. Li beşn din yn Iraq (beşek Kurdistan j daxl) desthilatdariya Sedam baas domand. Li herma Kurdistan roj bi roj avayya dewletbn demokras de facto pşket. Di encam de milet kurd bi riya partiyn xwe yn siyas biryar da ko hilbijartinn tevay pk bne parlamentoya xwe ava bike. Milet kurd di encam de bi serket. Dema ko mudexeleya duyemn a Iraq ji aliy Emerka hevalbend w de hat rojev, Kurdistan ji aliy demokrasiy de gavn gelek mezin avtib. Ji bo demokratzekirin stiqrarkirina Iraq, Kurdistan wek model dihat nşandan heta dikarim bjim ko ji bo serketina Emerkay hevalbendn w avayiya başur Kurdistan bn bingeh.

Maf arenivisiya miletn Iraq dewleta tirk

Dema biryar hat dayin ko li Iraq dawiya rejima baas Sedam b ann, heta beriya w j Tirkiyey ji bona ko dewleta Iraq nebe dewleteke federal Kurdistan j nebe hermeke federe dest bi xebata xwe ya ko radeya miletn Iraq nasneke kir, xwast ko statuya unter ya Iraq bidomne milet kurd j wek miletn din yn dinyay maf xwe y arenivisiy bi kar nene.

Ji bona v, di destpk de hewil da ko Emerka hevalbendn wan mdaxeley Iraq nekin. Pişt re dt ko nikare pşiya v bigire, siyaseta ko Iraq nebe federal Kurdistan nebe federe, yektiya dewleta unter netewey ya ereban b parastin, meşand. Di encam de radeya miletn Iraq bi serket, destureke n bi radeya mişterek ya miletn Iraq hat pejirandin: Dewleta Iraq b dewleteke federal, demokrat, plural parlamenter. Kurdistan j b herma federe. Parlamento, hukumet hem dezgehn dewlet gor dewleta federal ji n ve ava bn. Milet kurd di parlamentoya Iraq de b hza duyemn di hukumet de b şerik duyemn. Ziman kurd b ziman ferm y duyemn. Kurdistan wek dewleteke federe bi her avay b xwediy parlamento, hukumet hem dezgeh dewlet, serok dewlet hat hilbijartin. Birz Mesd Berzan b serok dewleta federe ya Kurdistan. Nervan Berzan b serok hukumet.

Helbet dewleta Tirkiyey li hember v avahiy b. Ji serokn milet kurd re dijminit kir ji bona ko dewleta federe ya Kurdistan b rxandin hewil da. Bi kfxweş dikarim diyar bikim ko dewleta tirk di v hewildana xwe ya qirj de berpirsiyarn w yn ko huquq nas nakin, li bakur Kurdistan zulim zordar sstema kolonyalst didomnin bi serneketin. L hewildann wan yn qirj neqediyan.

Kerkk hewildana dewleta tirk

Wek t zann Kerkk bajarek Kurdistan ye. Li Kerkk kurd, ereb, tirk, aşur, suryan dijn. H şik tune ye ko bajar Kerkk hem bajarek Kurdistan ye hem j kurd nfusa Kerkk ya piran teşkl dikin. Kerkk, di heman dem de bajar petrol ye. Ji bona v hem pirsgirkeke herm hem j navnetewey ye. Di peymana otonom ya 11- adara 1970-y de j Kerkk pirsgirkeke mezin girng b. Ji bona ko rewşa Kerkk diyar bibe, di peymana otonomiy de biryara plebst/referandum hatib girtin. Dema ko diyar b ko referandum kurd qezen bikin, dewleta merkez ya baas biryara şer da. Encama şer j, ji bo milet kurd b feleketek qareseteke mezin.

Di v merheley de j, ji bona ko statuya Kerkk diyar bibe, gor madeya 140-emn a destura Iraqa federal referandum di derbar Kerkk de di sala 2007-an de pk b. Ji nha de diyar e ko di encama referandum de Kerkk daxil Kurdistan bibe ew xeyela serokn Kurdistan bi taybet ya Mele Mistefa Barzan milet kurd j d pk b.

Dewleta tirk hewil dide ko pşiya v pvajoy bigre. Ji bona v j bi suniyan, şiyan turkmenan re dixwaze peyman tifaqn qirj pk bne. Helbet ji bona v dewleta tirk xwe ji mdexeleya leşker şerek neheq re amade dike.

Axevtina wezr derve Evdillah Gul mnake dawiy ye

Wezr karn derve Evdillah Gul di 25/10 2006-an, rojnameya Radkal de ji Murad Yetkn re, di 4/11 2006-an, rojnameya Hurriyet de ji Fath Çekrgey re vekir dibje ko dema ko kurd serokn w ji bo serxwebna Kurdistan hewil bidin, Kerkk bi referandum dest bixin ji PKK re alkar bin, ew li hember wan şer bikin mdexeley Kurdistan bikin, ew feleketa hatiye ser Mlosev qatl miletan, d b ser wan j.

Gotineke pşiyan heye. T gotin ko bizina ko mirina w hatibe, nan şivn dixwe. Wilo diyar e ko mirina dewleta tirk serokn wan j hatiye ko Xwed wan bi xwe bi xwe dide qise kirin. Ew ji bona ko xwe ji rewşa xwe ya wek Milosev, ji w rewş dr nşan bidin, serokn kurdan wek Mlosev qatil miletan şirove dikin.

Tiştek aşkere heye ko serokn tirkan dişibine Mlosev. Lewra, yn ko milet kurd xistine bindest, zulim zordar li milet kurd dikin ew in. Dsa yn ko maf azadiyn kes gurub nas kin, yn ko di dewleta unter netewey a tirk de israr dikin ew in. Serokn kurdan ji hem mafn milet civatn etnik ol yn li Kurdistan dijn re hurmetkar in. Li herma federe ya Kurdistan her civateke etnik ol xwediy her mafek netewey demokrat e. Ziman wan civatn etnik, ziman tirk, aşur, keldan, ereb li hermn wan ferm ne. Her miletek bi ziman xwe perwerde dibe. Partiyn xwe ava dikin hem dezgehn xwe yn netewey y din j ava kirine. Li Tirkiyey bakur Kurdistan milet kurd di standarta navvnetewey de xwediy mafek netewey nne. Bindest kolon ye. Xwediy tu statuyeke dar nne.

Ji bona v serokn kurdan tiştek j bitirsin nne. Gerek dewleta Tirk berpirsiyarn wan ji xwe bitirsin. Ne dr e ko ew bakur Kurdistan j wenda bikin. Heger bi aqil nebin ji mafn milet kurd re rzdar nebin, raz nebin ko wek du miletn wek hev di nav sstemeke federal demokrat de bi milet kurd re bijn, bakur Kurdistan ji destn wan derdikeve.

Kerkk bajar Kurdistan dewleta federe ya Iraq ye j. Tirkiye xwediy tu maf nne ko li ser Kerkk qise bike. Îradeya miletn Iraqa federal biryar daye ko statuya Kerkk bi encama referandum d diyar bibe. Her kesek dewleta tirk j mecbr e ko ji maf arenivisiya Kerkk re bi tevay milet kurd re rzdar be. Huqqa navnetewey j, ji wan re v yek dibje.

Helwesta dewleta tirk li dij peymann navnetewey ye

Tirkiye endama Neteweyn Yekby ye dixwaze bibe endama Yektiya Ewropay j. Tirkiyey mecbr e ko ji beyannameya Neteweyn Yekby re rzdar be gor w helwesta xwe diyar bike. Tirkiye ji peymana mafn mirov ya Ewrupay re ji hem peymann navnetewey re j gerek rzdar be.

Jiyana dewleta tirk, bi durt, bi flbaz derbas dibe. Peymanan dipejirne, l li dij wan peymanan jiyana xwe bi r dixwe. Dewleta tirk heger dixwaze ko demokratze bibe, bi kurdan re di nav sstemeke federal demokratk de bij, bibe endama Yektiya Ewropay, ji maf azadiyn kes gurub re hurmetkar be, bi crann xwe re di nav aşitiy de be, gerek gor huqqa navnetewey xwe rxe exlaqeke n qezen bike.

Gil pwst e

Di v merheley de ji bona li Kerkk referandum pk b, gerek pşiya v bhuquqiya dewleta tirk berpirsiyarn wan b girtin.

Ji bona v j gerek li Kurdistan li hem dinyay kampanyeke mzay dest p bike. Bi van mzayan, dewleta tirk berpirsiyarn wan li cem Neteweyn Yekby, Yektiya Ewropay li cem hem dewletn dinyay yn demokrat bt gil kirin.

Em ji bo v xebat xwediy derfet ne. Gerek em wext derbas nekin dest bi xebat bikin.

-----------------------------------
Nivskar: ÎBRAHÎM GÛÇLÛ
Weşandin: 2006-11-15
Xwendin: 13250
 

KOLUMNN BER   
Îflasa liberalzma kemalst a Taha Akyol (2006-12-03)
Gelo tirk dewleta tirkan kurdn awa dixwazin? (2006-10-27)
Şerrawestandina PKK bi dest k pk hat t i watey (2006-10-13)
Alaya Kurdistan serok Kurdistan Mesd Barzan Putn (2006-09-22)
Milet kurd kimyaya tirkan xirab dike tirk dikarin dev ji jina xwe j berdin (2006-09-01)
Tirkiye dixwaze pşiya guhartinn statya herm bigire (2006-08-15)
Bila doza Kemal Seyd Qadir lekeyek neyxe ser demokrasiya Kurdistan (2006-01-15)
Belediyeyn Dehap r didin esker brokratn tirkan ko dareya bajarn kurdan bikin (2005-11-14)
Kurd dixwazin li bakur alaya Kurdistan hildin, tirk li başr li dij alaya Kurdistan derdikevin (2005-11-02)
Bakur Kurdistan Kosova Bakur Qibris Tirkn Bulxaristan Iraq (2005-10-16)
Ji bo dewleteke federal li bakur pwist bi btaetkariya sivl heye (2005-09-30)
Kurd bi beşdariya Celal Taleban ya Neteweyn Yekby kfxweş serbilind bn (2005-09-17)
Civna ar lon konsepta du milet, du welat yek dewleta neunter: Tirkiyeya federal Kurdistana federal (2005-09-09)
Çanda tirkan r li ber fikirna azad ya rewşenbrn kurd digire (2005-08-27)
Serokwezr tirkan dt ko pirsa kurd heye Diyarbekir j Kurdistan e (2005-08-20)
PIRSIYARA AKTEL
Li gor qenaeta te bila kurdn Kurdistana Sriyey digel projeya Emerkay yan ya Rsyay bin?
 
Ya Emerkay
Ya Rsyay
  Encamn dengan
 
NERNGEH
 
[kitb] Sun Z: Hunera şer (2016-04-21)
Ismail Beşiki ji kurdan re li ser ermeniyan semnerek da (2013-09-28)
Kurdistan ber serxwebna siyas serxwebna petrol ekonomk lan dike (2012-05-21)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Umt Firat dibje navnşana areserya pirsa kurd ne PKK ye (2008-11-11)
Hro Taleban: Min nedixwest Mam Celal bibe serokkomar Iraq [foto] (2007-05-10)
Alfabeya kurd-latn ji bo ziman kurd ji alfabeya kurd-ereb minasibtir e (2005-11-02)
Ferqa di nvbera ko, ku k de (2005-05-19)
Xewna Mesd Barzan ji başr Kurdistan mezintir e (2005-02-07)
 
REKLAM


KOLUMNST
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval
Tolstoy xelata Nobel
Kurdistaneka serbixwe [ne]cida
Heşt rojn şer xendek I
Em felsefe
Hilbijartinn Kurdistan ez şok kirim
© 19972017 www.nefel.com  |  E-poste: info@nefel.com  |  Powered by Medesoft.org