[ PNCŞEM, 2017-09-21 ]   [ BIKE MALPERA DESTPK ]   [ BXE NV BIJAREYAN ]   [ KONTAKT ]   [ INFO ]   [ LGERN & ARŞV ]  
DESTPK
Ne
Nivsar
Kulturmagazn
Hevpeyvn
Kolumnst
Ewrokurd
E-Pirtk
Lteratr
Ziman
Muzk
Foto
Lnk
E-POSTEYA TE
  Nav (Username)  
   
  fre (Password)  
   
   
     
   E-posteyeka n
 bo xwe qeyd bike
 
REKLAM


HEVPEYVN 
Familyeya Cell Cell xizmeteka mezin ji bo kurd kirine dikin foto
Cell Cell bi 30 000 kitban xizmeta kurd dike
 
VIYANA, 13/10 2012 Di dawiya meha hezran de ez s milyaketn xwe Bnah, Lava Lara li qeraxa Viyanay bn mvan serwext kurdolog kurd Cell Cell kitbxaneya bi nav bab w Casim Cell.

Xebata Casim Cell ya ko bye bingeh avakirina v kitbxaney sala 1929- destp kiriye ji w roj ve hem Casim Cell y rehmet hem j zarokn w Cell Cell, Cemla Cell Ordxan Cell y rehmet kitb belgeyn kurd kom dikin li ser folklor, muzk, tarx edebiyata kurd lkolnan dikin kitban ap dikin.

Di civata kurd de km kes yan familye hene ko wek familyeya cellan nzk sedsalek by vebir xizmeta kultur ziman kurd kiribin. Cell Cell hem keda bab xwe, keda bray xwe, keda xuşka xwe keda xwe li ser hev kom kiriye wek xezneyeka anda kurd di kitbxaneya Casim Cell de li Viyanay di bin ban avahiyeka n speh de raber kurdan kesn ko bi kurdan ve eleqedar dibin dike.

Bguman ji bil keda entelektuel, familyeya cellan mal sermayey xwe j li avakirina v kitbxaneya dewlemend daye di encam de berhemeka ko kurd p serbilind bibin derketiye meydan.

Digel temen xwe y mezin (76-sal) niho j Cell Cell li kitbxaneya bi nav bab xwe bi kfxweş xizmeta anda kurd mvann ko tn serdana kitbxaney dike. Em şevek bn mvan kitbxaney Cell Cell. Xwed her her taqet bide w temen w j dirj bike.

Di v hevpeyvn de Cell Cell behsa roka kitbxaney kar xebata familyeya xwe dike.

***

Pirs: Kek Cell Cell, em niho li kitbxaneya kurd ya li nzk Viyanay ne. Ev kitbxane bi dest te hatiye ava kirin. Ma tu dikar wek rokek behsa prosesa avakirina kitbxaney bik?

Cell Cell: Ev pirtkxaneya kurd ye, nav w Pirtkxaneya Casim Cell e. Avah bi pirtkn xwe ve li nzk Viyanay sala 2008-an hatiye ava kirin. Droka pirtkxaney bi v avahiy destp nekiriye. Droka w ji xortaniya Casim Cell destp dike li ser bingeh pirtkxaneya w malbata w ev pirtkxaneya ko ro em t de ne, ava bye. W bi du pirtkan dest p kiriye: Yn ko sala 1929-an bi kurd tpn latn li Ermenistan ap bne. W ax Casim Cell li Bakuy li mekteba leşkeriy b. Guh w hertim li ser kurdan b, dema ko nav kurdan dibihst yan rast nav wan dihat dixwend. Di rojnameyeke ko li Bakuy bi ermen rs derdikeve de dixwne ko li Ermenistan du pirtk ko yek ji wan elfbaya kurd ye ap bne. Bab min bi heyecan li navnşana y ko elfba kiriye digere dibne. Ew Îsahak Marogulov b. Sala 1929-an j re mektbek dişne, ew mektb di arşva Casim Cell de heye. Casim Cell wan herdu pirtkan distne paş destp dike pirtkn li ser kurdan kom dike.

Sala 1931- gava tt Ermenistan dibe drektor teknka pedagojiy ji bo hem kurdn piştkafkas yan Azerbaycan, Ermenistan Gurcistan. Ji wan hers welatan kurd dihatin di beşa teknka pedagojiy de ar salan perwerde dibn dibn mamoste ji bo dibistann kurd. Casim Cell salek li wder kar dike ocaxeke kultur ya kurd ya n li Êrvan tt ava kirin: Weşanxaneya kurd ya dewlet. Li wder hem pirtkn ders yn dibistanan tn weşandin: fzk, kimya, matematk, edebiyat, drok hwd bi kurd. Heta atlasa cografyay bi kurd derdikeve, nisxeyeke w di arşva bab min de hatiye parastin. Casim Cell dibe serok w weşanxaney: hem pirtkan amade dike, hem werdigerne hem redaktoriy dike. Paş weşanxaneyek j tt kirin, weşanxaneya partiy ya ko deolojiya partiy belav dike. Ev weşanxane j ji aliy resmiyet ve serbixwe ye l bel birvebririya w Casim Cell dike.

Di saln 1930- de dora 200 pirtkan ap dibin. Ji her yek ji wan di Pirtkxaneya Casim Cell de zdetir sar nisxeyan hene ji bo Kurdistan nevirkan hatine parastin.

Dema ko Sovyeta ber hilweşiya rewşenbriya kurd li Ermenistan perşan b ez j wek penaber hatim konferanseke navnetewey li Viyanay. Ji min re gotin tu li vder bimn d faydeya te ji me re hebe ji ber li ser drok edebiyata kurd zde zanist nne. Ez mam heta nuha j hj min hemwelatbna xwe neguhertiye, niyeta min nne ko biguherim hewce j nake.

Bab min mezin bb, Ordxan li Sankt Petersburg b, Cemle li Êrvan b. Ez j hatim vder li Unversteya Viyanay ders dida di akademiy de kar xwe berdewam kir. Ez bi Awisturyay ve zde hatim girdan. Paşeroja pirtkxaney vekir mab. Ber mirina xwe bab min got pirtkxaneya min bxwey nehle. Pirtkxane hd ne ya bab min ten b. Ordxan pispor b, ez pispor kurdolojiy bm, Cemley kar etnolojiy muzk dikir. Her yek ji me li gor pisporiya xwe bi sedan hezaranan pirtk civandibn.

Pirs: Li v kitbxaney niho end hezar kitb hene li ser kjan babetan bi kjan zimanan in?

Cell Cell: Pirtkxane li ser lteratura faktayan e, yan li ser zanistiyeke taybet e ko ew j kurdoloj ye. Li ser kurdan e, bi kurd ye. Li ser i mijar j be heger bi kurd be (bo nimne diyaneta meshiyan yan her babeteke d be) cih w li v pirtkxaney de heye. Bi 36 zimanan pirtk nivsar li ser kurdan di v pirtkxaney de hene. Ez dibjim pirtkxane l bel di esl xwe de hem pirtkxane hem j arşv e. Li pirtkxaney zdetir 200 kovaran hene: yn Iraq ne, yn Îran ne, yn kurdn Sriyey ne, yn kurdn Ewropay diyasporay ne. Berhemn pispor elengn me yn Swd gelek in. Hem li vder hene.

Rojname j hene: Rojnameyn Iraq Riya Teze ya Ermenistan hene. Gelek rojname kovarn ko di saln 196070-y de li Kurdistana Iraq ap dibn digihiştin dest me. Li Tirkiyey rojnameyn kurd nebn.

Pirs: Ev kitbxane kitbxaneyeka malbat ya şexs ya we ye, yan j kitbxaneyeka am ye ko her kes ko bixwaze dikare bt l kitban bixwne bi emanet bibe bne?

Cell Cell: Xan bi xwe milk me y şexs ye. Pirtkxane ya malbat ye. Avakirin j by arkar bye. Yan i ji dest me hatiye iy me hebye ko me ji bab xwe standiye me belav nekiriye, me daye ser hev li ser erdek bik ev xaniy sqat ava kiriye. Taybetmendiya v pirtkxaney heye. Y ko bixwaze j stifadey bike divt entereseya w hebe. Pirtkxaneyeke wisa nikare bibe am ji her kes re vekir be. L bel her kes ko hewcetiya kar w p hebe dikare bt j faydey bibne. Em pirtkan bi emanet nadin malan. Heger mirov bide divt li pey j bikeve da vegerne. Ez bi xwe h j pisporiya xwe berdewam dikim lkolnan j dikim. Beşa ensttuy destp kiriye ko pirtkan lkolnan ap dike.

Pirs: Te got ko kitbxane milk şexs y we ye. Avakirina v xaniy, kirna kitban, birvebirina kitbxaney hem mesref l die belk zdetir milyonek euro mesref l be. Ti dezgeh ji bo v arkariya we dike yan ne?

Cell Cell: Na, na. Ev ne tişteke wisa ye ko ez bibjim tu ecbgirt bimn. Her kurdek fm dike ko bazar ska pirtkn kurd nne. Nirx pirtka kurd nne. Tu pirtkek pşkş yek bik heger ew bigire tu j re dibj spas. Yn ko bi pereyan pirtkn kurd dikirin km in. Belk nuha hinek baş bbe l bel dikana pirtkn kurd nne. Carinan ez dibjim em erebeyek bikirin, tej pirtk bikin gund bi gund bajar bi bajar wek eriyn ber li Ewropay bigerin. Ez dizanim ko kurd d ken xwe li me bikin kes nakire j.

Dem lazim e. Çimk bnirxkirina ziman kurd pirtkn kurd bi dehan salan li Kurdistana bakur berdewam kiriye. Di rojek de saf nabe, xelk asmle bne. Îro li Tirkiyey bi ziman kurd mirov nikare nan xwe y jiyan derxe.

Her awa be j em nikarin ji meşa dinyay insaniyet rewşenbriy xwe bidin aliyek. Divt rewşenbr kar xwe bidomnin da valah neke navber de.

Pirs: Ji bil kitbxaney dezgeheka we ya lkolnan j heye. Ensttuya kurdolojiy. Ensttu i kar dike?

Cell Cell: Ma me ev pirtkxane ji bo i ava kiriye? Ma ji bo ko t de bigerin tr bibin? Na. Min di gelek hevpeyvnan de ji gelek televzyonan re gotiye ko ev mala kurdan e min ji bo kurdan kiriye. Y ko bixwaze lkolnek bike, dplomaya xwe binivsne, doktoraya xwe binivsne, yan j yek ko bixwaze romanek j binivsne dikare bt v cih sirşta xweş bimne. Min gelek caran gotiye, y ko bt vder cih xew, qehwe aya w ji ks min ya d ji ks w bi xwe. Pirtk j ji ks min.

Ya cih kfxweşiy ew e ko heta ji Chicagoy j xelk tn vder. Ji Elmanyay tn, ji Polonyay tn ji gelek cihn d tn. Journalst tn, siyasetmedar tn. Di vekirina pirtkxaney de s presdentan proz kir: Prestend Iraq Celal Taleban, presdent Kurdistan kek Mesd Barzan presdent Awisturyay Fischer. Mektb birqiyeyn wan hene ko vekirina pirtkxaney proz dikin. Yan bi baş ev pirtkxane tt qebl kirin. L bel berk teng in nuha j demeke krz ye problem hene. Problema min bi xwe j heye ne mad ye, tirseke min heye. Nuha hewqas zde pirtk ap dibin nemaze li Tirkiyey. Ez ditirsim ko pişt deh salan ev avah bik be. Ez ji nuha ve difikirim ko hinek berfireh kim. Ez nizanim ka hinek herim bin erd yan li dorber ve biim. Ez nizanim ka jiyana min d tr bike yan ne.

Min bi temam nehejmartiye l bel zdetir 20 000 pirtkan di v pirtkxaney de hene. Yn ko nuha di v qat de li ber avan hene 15 000 in. Di qata bin ya arşv de belk 15 000 pirtkn d j hebin. Dema ko biim Stenbol ez bawer dikim ko d 1 000 pirtkn n j bnim.

Ez dixwazim ji bo pirtkn bi zaravay soran saloneke taybet kim ji ber ew şaristaniyeke taybet dewlemend e. Dema ko du ken mirov yan du kurn mirov hebin mirov dixwaze ji her yek re malek ke. Niyeta min heye arkar j ji Xwed.

Beşa fototek j li pirtkxaney heye. Fototek mezin e. Bi hezaranan fotoyn kevin hene. Bi hezaranan dengnivsn (plak) ko me di saln 1960-y de qeyd kirine hene. Ez, Ordxan Cemle, em gund bi gund geriyay ne me qeyd kirine. Em li Sovyeta ber heta Kazaxistan Kirgizistan ne geriyane. Paş em ne Tirkiyey Sriyey. Min ji Sriyey bi sedan kaset qeyd kirine anne. Ev mraseke mezin e nuha xuşka min Cemla Cell zincreyeke wan bi nav Stran awazn kurd amade dike. Heta nuha pnc cild ap bne s cild j nuha amade dibin.

Ez gelek dixwazim ko kurdn me bi zarokn xwe re bn. Bila her car 20 kes 30 kes bn. Bila zarokn wan bn bibnin. Hewşa me fireh e. Bila govend bigirin, li muzk bidin end rojan bixwazin bimnin.

Pirs: Branna te ya her xweş ji v kitbxaney mvann hat i ye. Ti kes digel zarokn xwe hatine vder tu p kfxweş by?

Cell Cell: Çar meh ber hevaln me yn Komkar, nzk 1520 kes wek familye civiyan got mamosta em dixwazin digel zarokn xwe bn serdsana pirtkxaney. Wan got ew dixwazin ko bingeheke wiha kultur ya kurd nşan zarokn xwe bidin bibjin ko kurd miletek in ji aliy and ve ne koer perşan in. Ew hatin me bi elman kurd du semner kirin. Pir memnn vegeriyan kfa wan xweş b.

Carinan hinek kes telefon dikin belgeyek dixwazin. Ez kop dikim dişnim. L bel ez dixwazim ko mvann min hebin, xelk bn vder ez j bi dtina wan dewlemend bibim. Ez dihesibnim ko jiyana min ne bfeyde b. Min karek kiriye bi xizmeta mvanan j kfxweş dibim. Dema ko mvan tn hza min zde dibe emr min dirj dibe.


Qata yek ya kitbxaney


Lara Zrevan, Arif Zrevan, Lava Zrevan, Cell Cell Bnah Ronya Zrevan


Xaniy sqat y kitbxaneya Casim Cell

-----------------------------------
Nivskar: ARIF ZÊREVAN zerevan@nefel.com
Weşandin: 2012-10-13
Xwendin: 29286
 

HEVPEYVN   
Selah Bedredn: EGRK ENKS ji bo drxistina kurdan ji şoreş hatin ava kirin (2012-10-25)
Kemal Burkay: Bila dewlet hikmet wek mixateba pirsa kurd bi me re rne (2012-10-10)
Sed Veroj: Tirkiye d tiraf bi Kurdistaneka serbixwe bike (2012-04-23)
Ebdilhekm Beşar: Em tevl Meclisa Niştiman ya Sriy nabin (2012-03-24)
Mesd Barzan: Krza Iraq dikare me mecbr serxwebn bike (2012-01-23)
Firat: Ak Parti naxwaze qanneka esas ya n ke kurd dikarin patiyeka d ava bikin (2011-11-29)
Mihemed Adiyaman: Serkirdeyek PKK- Hogir minafiq em kirin dijmin PKK- (2011-09-18)
Sezgin Tanrikulu: Erdogan bye wek Tansu Çiller Dogan Gureş (2011-08-29)
Nrvan Barzan: BDP- xeletiyeka stratejk kir em d hzn xwe li ser snor bi cih bikin (2011-08-28)
Barzan: Şer PKK- xizmeta doza kurdan nake konferansa kurdistan j nabe (2011-08-22)
Mesrr Barzan: Ez serxwebn dixwazim l hj firseta serxwebn nebye (2011-07-16)
Şerafettn El: Divt tirkbn kemalzm di qanna esas de nemnin (2011-06-12)
Aktar: Kurd federasyon dixwazin divt pols j girday desthilata herm bin (2011-06-08)
Omer Şxms: Mesd Barzan mirovek sngfireh ji bo diyalog rxweşker e (2011-06-04)
Altan Tan: Erdogan partiya w teslm dewlet brokrasiya w bn (2011-04-22)
Kişanak: Armanca me ew e ko em bi km 40 kursiyan bi dest xin (2011-04-20)
Muhsin Kizilkaya: Ez xwe ji faşstn tirkan kurdan awa biparzim (2011-04-14)
Nrvan Barzan: Tkiliyn Kurdistan Tirkiyey gehiştine qunaxa ko hd tknein (2011-03-22)
[hevpeyvn] Iraq bi şer ewsandin dikare lawaz bibe wek Sudan l bt (2011-01-18)
Rnas Jiyan behsa irskstan belkiya xwe dike (2010-10-31)
PIRSIYARA AKTEL
Li gor qenaeta te bila kurdn Kurdistana Sriyey digel projeya Emerkay yan ya Rsyay bin?
 
Ya Emerkay
Ya Rsyay
  Encamn dengan
 
NERNGEH
 
[kitb] Sun Z: Hunera şer (2016-04-21)
Ismail Beşiki ji kurdan re li ser ermeniyan semnerek da (2013-09-28)
Kurdistan ber serxwebna siyas serxwebna petrol ekonomk lan dike (2012-05-21)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Umt Firat dibje navnşana areserya pirsa kurd ne PKK ye (2008-11-11)
Hro Taleban: Min nedixwest Mam Celal bibe serokkomar Iraq [foto] (2007-05-10)
Alfabeya kurd-latn ji bo ziman kurd ji alfabeya kurd-ereb minasibtir e (2005-11-02)
Ferqa di nvbera ko, ku k de (2005-05-19)
Xewna Mesd Barzan ji başr Kurdistan mezintir e (2005-02-07)
 
REKLAM


KOLUMNST
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval
Tolstoy xelata Nobel
Kurdistaneka serbixwe [ne]cida
Heşt rojn şer xendek I
Em felsefe
Hilbijartinn Kurdistan ez şok kirim
© 19972017 www.nefel.com  |  E-poste: info@nefel.com  |  Powered by Medesoft.org